හැරී පොටර් ලෙස සැරසී තායිලන්ත රජ පවුල ප්‍රශ්න කළ මානව හිමිකම් නීතිඥයාට වසර 34ක සිරදඬුවමක්
විරෝධතාවක් අතරතුර සුප්‍රකට ‘හැරී පොටර්’ (Harry Potter) චරිතයට සමානව වෙස්ගන්වා ගනිමින් තායිලන්ත රාජාණ්ඩුවේ ක්‍රියාකලාපය ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රශ්න කළ එරට ප්‍රමුඛ මානව හිමිකම් නීතිඥයෙකුට, තායිලන්තයේ පවතින දැඩි රාජකීය අපහාස නීතිය (Royal defamation law) යටතේ නියම වූ සමස්ත සිරදඬුවම් කාලය වසර 34 ඉක්මවා ගොස් තිබේ.
බීබීසී (BBC) සහ ඒඑෆ්පී (AFP) පුවත් සේවා වාර්තා කරන අන්දමට, 42 හැවිරිදි අර්නොන් නම්පා (Arnon Nampa) නමැති මෙම නීතිඥවරයාට පසුගිය සිකුරාදා (30) බැංකොක් අධිකරණයක් මඟින් තවත් වසර දෙකයි මාස අටක සිරදඬුවමක් නියම කෙරිණි. ඒ සමඟම විවිධ නඩුවලදී ඔහුට නියම වූ සමුච්චිත සිරදඬුවම් කාලය වසර 34කට වැඩි වී ඇත.
2020 වසරේදී තායිලන්තයේ ශිෂ්‍ය ප්‍රජාව මූලික වී දියත් කළ දැවැන්ත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී විරෝධතා ව්‍යාපාරය ඔස්සේ අර්නොන් නම්පා කරළියට පැමිණියේය. එහිදී දසදහස් සංඛ්‍යාත ජනතාව වීථි බසිමින් දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ මෙන්ම බලගතු රාජාණ්ඩුව ජනතාවට වගවිය යුතු බවට ප්‍රබල හඬක් නැගූහ.
හැරී පොටර් විරෝධතාව සහ රාජකීය වත්කම්
2020 අගෝස්තු මාසයේදී ‘හැරී පොටර්’ තේමාව යටතේ පැවති විරෝධතාවකට සුප්‍රකට මායාකාරී ඇඳුමින් සැරසී පැමිණි අර්නොන්, තායි සමාජය තුළ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ තහනම් මාතෘකාවක් ලෙස සැලකුණු රජ පවුලේ කටයුතු ප්‍රසිද්ධියේ දැඩි විවේචනයට ලක්කළේය.
ඔහුට එරෙහිව පසුගියදා ලබාදුන් නවතම නඩු තීන්දුව අදාළ වන්නේ, 2020 නොවැම්බරයේදී ‘සියම් කොමර්ෂල් බැංකු’ මූලස්ථානය ඉදිරිපිට පැවති වෙනත් විරෝධතාවකටය. එහිදී රාජකීය වත්කම් කළමනාකරණය කෙරෙන ආකාරය පිළිබඳව විරෝධතාකරුවන් ප්‍රශ්න කරමින් ඊට විනිවිදභාවයක් ඉල්ලා සිටියහ.
අපරාධ නීති සංග්‍රහයේ 112 වැනි වගන්තිය හෙවත් ‘රාජද්‍රෝහී චෝදනා නීතිය’ (Lèse-majesté law) යටතේ අර්නොන් සහ තවත් ක්‍රියාකාරීන් සිව්දෙනෙකුට වසර දෙකයි මාස අට බැගින් වූ සිරදඬුවම් නියම විය. තායිලන්ත රජු, රැජින, ඔටුන්න හිමි කුමරු හෝ රාජ්‍ය පාලකයාට අපහාස කිරීම, නින්දා කිරීම හෝ තර්ජනය කිරීම මෙම නීතිය යටතේ බරපතළ වරදක් වන අතර ඊට දීර්ඝ සිරදඬුවම් හිමිවේ.
දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් මර්දනය කරන නීතියක්?
විරෝධතා පැවැත්වීම සහ සමාජ මාධ්‍ය සටහන් පළකිරීම සම්බන්ධයෙන් එල්ල වූ වරදකාරී තීන්දු රැසක් හේතුවෙන් 2023 වසරේ සිටම අර්නොන් නම්පා සිරගතව පසුවේ. බීබීසී වාර්තාවලට අනුව, මෙම රාජකීය අපහාස නීතිය යටතේ ඔහුට එරෙහිව නඩු 14ක් ගොනුකර ඇති අතර, ඉන් නඩු දෙකක තීන්දු තවමත් ප්‍රකාශයට පත්කර නොමැත.
දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්ගේ හඬ නිහඬ කිරීම සඳහා ආණ්ඩුව මෙම නීතිය අත්තනෝමතික ලෙස අවියක් කරගෙන ඇති බවට අර්නොන්ගේ නීතිඥ ක්‍රිසදන්ග් නුට්චරුත් (Krisadang Nutcharut) චෝදනා කරයි.
තායිලන්තයේ දේශපාලන ක්‍රමය තුළ රජ පවුලට සාම්ප්‍රදායිකව අතිශය ඉහළ නීතිමය ආරක්ෂාවක් හිමිවන අතර, රාජාණ්ඩුව විවේචනය කිරීම අපරාධමය වරදක් ලෙස සලකනු ලබයි. 2020 වසරේ සිට මේ දක්වා පුද්ගලයින් 294 දෙනෙකුට මෙම නීතිය යටතේ නඩු පවරා ඇති අතර, ඇතැමෙකුට වසර 50ක් දක්වා වූ දැවැන්ත සිරදඬුවම්ද නියම වී තිබේ.
අර්නොන් නම්පාට නියම වී ඇති මෙම වසර 34ක සිරදඬුවම හුදෙක් එක් හැරී පොටර් කතාවක් නිසා පමණක් නොව, විවිධ විරෝධතාවලදී එල්ල වූ චෝදනා රැසකට වරදකරු වීමෙන් එකතුවූ සමස්ත දඬුවම් කාලය බවද සඳහන් වේ. මෙම සිදුවීම තායිලන්තයේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතීන් පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර වශයෙන් දැඩි කතාබහකට ලක්ව ඇත.
