මත්පැන් පානයට සම්බන්ධ පිළිකා හේතුවෙන් සිදුවන මරණ සංඛ්යාව පසුගිය දශක කිහිපය තුළ සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බව නව අධ්යයනයකින් අනාවරණය වී තිබේ.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වසර 33ක සෞඛ්ය දත්ත විශ්ලේෂණය කළ පර්යේෂකයන් පවසන්නේ මත්පැන් ආශ්රිත පිළිකා මරණ සංඛ්යාව 1990 වසරේ 11,361ක් පමණ වූ අතර, 2023 වන විට එය 23,126ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවයි. එය සියයට 103ක වැඩිවීමකි.
විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ ශරීරය මත්පැන් බිඳ දැමීමේදී ඇසිටැල්ඩිහයිඩ් (acetaldehyde) නමැති විෂ සහිත රසායනිකයක් නිපදවන බවත්, එමගින් සෞඛ්ය සම්පන්න සෛලවලට හානි සිදුවී පිළිකා සෛල වර්ධනයට හිතකර පරිසරයක් නිර්මාණය වන බවත්ය.
මේ හේතුවෙන් මත්පැන්, පිළිකා ඇති කරන බවට ප්රමාණවත් විද්යාත්මක සාක්ෂි පවතින Group 1 carcinogen කාණ්ඩයට ඇතුළත් කර තිබේ.
Miami හි Sylvester Comprehensive Cancer Center හි පර්යේෂකයන් විසින් සිදුකර ඇති මෙම අධ්යයනය The Lancet Regional Health – Americas සඟරාවේ පළ කර ඇත. එහිදී ආහාර මාර්ගය, ආමාශය, අක්මාව, ස්වරාලය, පියයුරු, පුරස්ථි ග්රන්ථිය, මහා බඩවැල හා ගුද මාර්ගය, මුඛ කුහරය හා තොල්, උගුර සහ අග්න්යාශය ඇතුළු පිළිකා වර්ග 10ක් සම්බන්ධයෙන් 1990 සිට 2023 දක්වා දත්ත පරීක්ෂා කර තිබේ.
සමස්තයක් ලෙස අධ්යයනයට ඇතුළත් කළ පිළිකා වර්ග අතරින් අක්මා පිළිකාව මත්පැන් ආශ්රිත මරණවල ප්රධානතම හේතුව වූ අතර, ඉන් පසු ආහාර මාර්ගයේ සහ මහා බඩවැලේ පිළිකා පැවති බව පර්යේෂකයෝ සඳහන් කරති.
කෙසේ වෙතත්, වයස අවුරුදු 20ත් 54ත් අතර පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් තත්ත්වය වෙනස් වී තිබේ. එම වයස් කාණ්ඩයේ පිරිමින් අතර මත්පැන් ආශ්රිත පිළිකා මරණවල ප්රධානතම හේතුව මහා බඩවැලේ පිළිකාව වූ අතර, කාන්තාවන් අතර පියයුරු පිළිකාව ප්රධානතම හේතුව වී තිබේ. කාන්තාවන් අතර මහා බඩවැලේ පිළිකාව දෙවැනි ස්ථානයට පත්ව ඇත.
අධ්යයනයේදී 1990 සිට 2023 දක්වා අධ්යයනය කළ පිළිකා වර්ග අතරින් අක්මා පිළිකාව හැර අනෙකුත් සියලුම පිළිකා සම්බන්ධයෙන් මත්පැන් ආශ්රිත මරණ ඉහළ ගොස් ඇති බව අනාවරණය වී තිබේ. වැඩිම වර්ධනය, සියයට 57ක් ලෙස, ආමාශ පිළිකා මරණවලින් වාර්තා වී ඇති අතර, අග්න්යාශ පිළිකා මරණ සියයට 40.5කින් සහ මහා බඩවැලේ පිළිකා මරණ සියයට 39.7කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
පර්යේෂකයන් පවසන්නේ මත්පැන් හා පිළිකා අතර සම්බන්ධය අක්මා පිළිකාවට පමණක් සීමා නොවන බවට ජනතාව තුළ වැඩි අවබෝධයක් ඇති කළ යුතු බවයි.
ඔවුන් පෙන්වා දෙන්නේ මත්පැන් පානය පිළිකා අවදානම කෙරෙහි බලපාන වෙනස් කළ හැකි අවදානම් සාධකයක් වන බැවින්, පුද්ගලයන්ට හැකි අවම මට්ටම දක්වා මත්පැන් පරිභෝජනය අඩු කිරීම පිළිකා අවදානම සහ සමස්ත සෞඛ්ය බලපෑම අවම කිරීමට උපකාරී විය හැකි බවයි.
