හෝමුස් හි නැව් තුනකට ‘නාඳුනන ප්‍රහාර’
ලෝකයේ වැදගත්ම නැව් මාර්ගයක පීඩනය තීව්‍ර වීමත් සමඟ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ දී භාණ්ඩ ප්‍රවාහන යාත්‍රා තුනකට “නාඳුනන ප්‍රක්ෂේපන” පහර වැදී ඇති බව සමුද්‍රීය බලධාරීහු පවසති.
තෙල් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය කොරිඩෝවක් වන සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමනාගමනය තියුනු ලෙස පහත වැටී ඇති අතර ඊශ්‍රායලය සහ එක්සත් ජනපදය පෙබරවාරි අගදී ඉරානයට පහර දුන් අතර ගෝලීය බලශක්ති මිල ඉහළ යමින් තිබේ.
සෞදි අරාබියේ ප්‍රධාන තෙල් නිධියක් ඇතුළු ඉලක්ක සහ ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ අසලට ඩ්‍රෝන යානා කඩාවැටීමත් සමඟ බදාදා ගල්ෆ් කලාපය හරහා තවත් ප්‍රතිප්‍රහාර මාලාවක් මුදා හැරිය බව ඉරානය ප්‍රකාශ කළේය.
මීට පෙර එක්සත් ජනපදය කියා සිටියේ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ බිම් බෝම්බ දැමීමේ හැකියාව ඇති නෞකා 16ක් “තුරන් කළ” බවයි.
යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට ගල්ෆ් කලාපය අවට ක්‍රියාත්මක වූ යාත්‍රාවලට ඉරාන ප්‍රහාර 13ක් එල්ල වී ඇතැයි සැක කෙරේ.
බදාදා, තායිලන්ත නාවික හමුදාව කියා සිටියේ තායි ධජය සහිත යාත්‍රාවක් ඕමානයට නාවික සැතපුම් 11 ක් උතුරින් ගැටීමෙන් යානයේ ගින්නක් ඇතිවීමෙන් පසු හදිසි ආධාර සපයන බවයි. නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් රාජකීය තායි නාවික හමුදාව පැවසුවේ නෞකාවේ කාර්ය මණ්ඩලයේ 23 දෙනා බේරා ගනිමින් සිටින බවයි.
මේ අතර, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වෙරළට කිලෝමීටර් 46ක් (නාවික සැතපුම් 25ක් පමණ) ඔබ්බෙන් ජපානයේ ධජය සහිත බහාලුම් නෞකාවක් ගැටීමෙන් සුළු හානියක් සිදු වූ බව නාවික ආරක්ෂක සමාගමක් වන වැන්ගාඩ් බීබීසීයට පැවසීය.
තුන්වන භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නෞකාවක් ඩුබායි සිට වයඹ දෙසින් කිලෝමීටර් 93 ක් (නාවික සැතපුම් 50 ක් පමණ) ප්‍රහාරයට ලක්ව ඇති බව එක්සත් රාජධානියේ සමුද්‍රීය වෙළඳ මෙහෙයුම් (UKMTO) පවසයි.
ප්‍රහාරවලට හේතුව විමර්ශනය කෙරේ.
UKMTO විසින් එම ප්‍රදේශය හරහා ගමන් කරන සියලුම නැව්වලින් “ප්‍රවේශමෙන් සංක්‍රමණය වන ලෙස” ඉල්ලා ඇත.
එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මීට පෙර ඉරානයට අනතුරු ඇඟවූයේ ඉරානය සමුද්‍ර සන්ධිය කැණීම කළහොත් පෙර නොවූ විරූ මිලිටරි ප්‍රතිවිපාක ගැන ටෙහෙරානය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසුව ගල්ෆ් තෙල් ඒ හරහා නොයන බවට ප්‍රතිඥා දීමෙන් පසුවය.
“යම් හේතුවක් නිසා බිම්බෝම්බ ස්ථානගත කර, ඒවා වහාම ඉවත් නොකළහොත්, ඉරානයට මිලිටරි ප්‍රතිවිපාක මින් පෙර කිසිදා නොදුටු මට්ටමක පවතිනු ඇත,” ට්‍රම්ප් Truth Social හි ලිවීය.
ජල මාර්ගය හරහා යාමට උත්සාහ කරන නැව්වලට “ගිනි තබන” බවට ඉරානය මීට පෙර තර්ජනය කළේය.
ලෝකයේ තෙල්වලින් 20% ක් පමණ සාමාන්‍යයෙන් ගමන් කරන්නේ එම මාර්ගය හරහා වන අතර යුද්ධය නිසා මුහුදු ගමනාගමනය දැඩි ලෙස අඩු වී ඇති අතර එය ගෝලීය තෙල් මිල ඉහළ යාමට හේතු විය.
ඉරානය සමඟ එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල් යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට, තෙල් මිල ඩොලර් 87 ට ලිහිල් කිරීමට පෙර බැරලයක් ඩොලර් 120 ට ආසන්නව ඉහළ ගොස් ඇත – සතුරුකම් ඇති වීමට පෙරට වඩා 20% කට ආසන්න වැඩි වීමකි.
අඟහරුවාදා, ජාත්‍යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය G7 ජාතීන් සමඟ දෙවන රැස්වීමක් පැවැත්වීය, රටවල්වල තොගවලින් බොරතෙල් බැරල් මිලියන ගණනක් මුදා හැරීම ඇතුළුව ගෝලීය තෙල් වෙළඳපොල ස්ථාවර කිරීමේ විකල්ප සාකච්ඡා කිරීමට.
ට්‍රම්ප් පවසා ඇත්තේ එක්සත් ජනපද හමුදාවට සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ටැංකි සමඟ යා හැකි බව ය, නමුත් ඔහුගේ පරිපාලනය එවැනි පළමු පරිවාරයක් නිවේදනය කරමින් බලශක්ති ලේකම්ගේ තනතුරක් වැරදි බව පිළිගත්තේය.
බදාදා ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බළකාය කියා සිටියේ කටාර්හි අල් උඩයිඩ්, කුවේටයේ අරිෆ්ජාන් කඳවුර සහ ඉරාකයේ හරීර් යන එක්සත් ජනපද කඳවුරු වෙත මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කළ බවයි.
ඉරාන රාජ්‍ය විකාශක IRIB, ඉරානයේ විප්ලවීය ආරක්ෂක භටයින්ගේ ප්‍රකාශයක් උපුටා දක්වමින්, යුද්ධයේ ආරම්භයේ සිටම “වඩාත්ම විනාශකාරී සහ බරම මෙහෙයුම” ලෙස මෙම බාධකය විස්තර කළේය.
එක්සත් ජනපද නිලධාරීන් තවමත් වැඩ වර්ජන ගැන අදහස් දක්වා නැත.
සෞදි අරාබිය ප්‍රකාශ කළේ තමන් ප්‍රින්ස් සුල්තාන් ගුවන් කඳවුරට එල්ල කළ බැලස්ටික් මිසයිල හයක් සහ රටේ නැගෙනහිර දෙසට ගමන් කළ හත්වැනි මිසයිල ප්‍රහාරයට ලක් වූ බවයි. තෙල් නිධියක් දෙසට ගමන් කළ ඩ්‍රෝන යානා දෙකක් ද තමන් විසින් අත්අඩංගුවට ගත් බව එහි සඳහන් වේ.
ඉරාන ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සි වන ෆාර්ස් සහ මෙහර්ට අනුව අවම වශයෙන් මිසයිල දෙකක් කුවේටයේ එක්සත් ජනපද කඳවුරක් ඉලක්ක කර ගත් බව ඉරාන විප්ලවවාදී ආරක්ෂකයින් පැවසීය. මෙම වාර්තා සම්බන්ධයෙන් කුවාටි බලධාරීන් මෙතෙක් අදහස් දක්වා නොමැත.
ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ අසලදී ඩ්‍රෝන යානා දෙකක් කඩා වැටීමෙන් පුද්ගලයින් සිව් දෙනෙකු ද තුවාල ලබා ඇති බව බලධාරීහු පවසති, දින පහක් තුළ ගුවන් තොටුපළට බලපෑම් එල්ල වූ දෙවන අවස්ථාව මෙයයි.
ගුවන් ගමන් සාමාන්‍ය පරිදි ක්‍රියාත්මක වන බව බලධාරීහු පවසති. ගුවන් තොටුපළේ සිටි මගියෙක් බීබීසීයට පැවසුවේ වීදුරු ජනේලවලින් ඉවත් වී වඩාත් ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවල නවාතැන් ගන්නා ලෙස සංචාරකයින්ට උපදෙස් දී ඇති බවයි.
ඕමාන් රාජ්‍ය ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සිය ප්‍රකාශ කළේ ඩ්‍රෝන යානයක් රටට ඉහළින් වෙඩි තබා තවත් යානයක් මුහුදට වැටී ඇති බවයි.
කලාපයේ වෙනත් තැන්වල ඊශ්‍රායල හමුදාව ප්‍රකාශ කළේ ටෙල් අවිව් සහ හයිෆා ඇතුළු නගර ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානයෙන් දියත් කරන ලද නව මිසයිල රැල්ලක් තමන් හඳුනාගෙන ඇති බවයි.
මේ අතර, ඊශ්‍රායලය බදාදා ප්‍රකාශ කළේ ඉරානයේ පාලන තන්ත්‍ර යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කර ගනිමින් “පුළුල් පරිමාණ රැල්ලක්” දියත් කළ බවයි.
ටෙලිග්‍රාම් හි ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක හමුදාව (IDF) කියා සිටියේ තමන් සමගාමීව බීරූට්හි ඉරාන පිටුබලය ලබන හිස්බුල්ලා කණ්ඩායමේ වැඩ වර්ජන යටිතල පහසුකම් ආරම්භ කළ බවයි.
මධ්‍යම බීරූට් හි නේවාසික ප්‍රදේශයක් වන අයිෂා බක්කාර් හි මහල් ගොඩනැගිල්ලක වැඩ වර්ජනයක් සිදු වූ බව බදාදා පෙර දින බීබීසී මාධ්‍යවේදීන් වාර්තා කළහ.
IDF බදාදා උදෑසන බේරූට්හි Dahieh උපනගරයේ අණදෙන මධ්‍යස්ථාන සහ ආයුධ ගබඩාවන් වූ හිස්බුල්ලා ඉලක්ක ගණනාවකට පහර දුන් බව පැවසුවද, Aisha Bakkar හි වැඩවර්ජනය ගැන කිසිදු සඳහනක් නොකළේය.
ලෙබනනයේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය බදාදා ප්‍රකාශ කළේ නැගෙනහිර ලෙබනනයේ බෙකා නිම්නයේ ගම්මානවලට එල්ල වූ වර්ජනවලින් පුද්ගලයින් හත් දෙනෙකු මිය ගොස් 23 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බවයි.
ඊශ්‍රායල ගැටුම්වලින් මේ දක්වා පුද්ගලයන් 570 දෙනෙකු මියගොස් ඇති බව අමාත්‍යාංශය ප්‍රකාශ කළා
