විදුලිබල උත්පාදනයට බලපෑම්: උප ගල් අඟුරු භූමිකාව ජනපති පිළිගනී
විදුලි බලාගාරවලට ලබාදෙන ප්‍රමිතියෙන් තොර ගල් අඟුරු විදුලිය නිෂ්පාදනයට බලපා ඇති බව ජනාධිපති සහ මුදල් අමාත්‍ය අනුර කුමාර දිසානායක ඊයේ (7) පාර්ලිමේන්තුවේදී පිළිගත් නමුත් ටෙන්ඩර් පටිපාටියේ කිසිදු ගැටලුවක් නොමැති බවත් ප්‍රශ්නය පවතින්නේ සැපයුම්කරුවන්ට අවශ්‍ය ප්‍රමිතියෙන් යුත් ගල් අඟුරු ලබාදීමට අපොහොසත් වීම බවත්ය.
ප්‍රකාශයක් ලබාදෙමින් ඔහු කියා සිටියේ ගල් අඟුරුවල ප්‍රමිතියේ ප්‍රශ්නයක් තිබෙන බව ඇත්ත.නමුත් මෙය ටෙන්ඩරයේ ප්‍රශ්නයක් නොවේ.ප්‍රශ්නය වන්නේ සැපයුම් සමාගම නිවැරදි ප්‍රමිතියෙන් යුත් ගල් අඟුරු ලබා නොදීමයි.
විදුලි බිල ඉහළ යාමට හේතු වූ කරුණු පැහැදිලි කළ ජනාධිපතිවරයා ප්‍රධාන කරුණු තුනක් හේතුවෙන් විදුලි බිල්පත් පිළිබඳ ගැටලුව මතුව ඇති බව පැවසීය. “පළමුව, ජලාශවල ජල මට්ටම පහත වැටී, තාප බලාගාරවලින් වැඩි විදුලියක් නිපදවීමට අපට සිදුවී ඇත. දෙවනුව, තෙල්, නැප්තා සහ ඩීසල් මිල ඉහළ ගොස් ඇත. තෙවනුව, ගල් අඟුරු වල ගුණාත්මක බවින් අඩු නිසා, අපි විදුලි ඒකක අඩුවෙන් නිෂ්පාදනය කරන අතර, ඉතිරිය අමතර වියදමක් දරා අනෙකුත් බලාගාරවලින් නිපදවීමට සිදු වේ,” ඔහු පැවසීය.
විදුලි උත්පාදනය පිළිබඳ තොරතුරු ලබාදෙමින් දිසානායක කියා සිටියේ පසුගිය දිනවල විදුලි බලාගාර අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වූ නමුත් තවමත් අපේක්ෂිත ප්‍රමාණය නිෂ්පාදනය කිරීමට නොහැකි වූ බවයි. “සාමාන්‍යයෙන් අපි සෑම බලාගාරයකින්ම ඒකක 270ක් පමණ ජනනය කළ යුතුයි. මෑතකදී එක් බලාගාරයක් ඒකක 270ක්, තවත් ඒකක 266ක් සහ තවත් ඒකක 244ක් පමණ ජනනය කළා. ස්ථාපිත ධාරිතාව මෙගාවොට් 900ක් (MW) වුවත් ඇත්තටම අපට ලැබෙන්නේ මෙගාවොට් 810ක් පමණයි,” ඔහු පැවසීය. මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතාව පවත්වා ගැනීම සඳහා සෑම බලාගාරයක්ම අභ්‍යන්තරව මෙගාවොට් 30 ක් පමණ පරිභෝජනය කරන බව ඔහු පැවසීය.
ගල් අඟුරු පරීක්ෂා කිරීමේ ක්‍රියා පටිපාටිය පැහැදිලි කළ ජනාධිපතිතුමා ගල් අඟුරු නැව්ගත කිරීම් නැව්ගත කිරීමට පෙර සහ පැමිණීමෙන් පසු නියමිත රසායනාගාර මගින් පරීක්ෂා කරන බව පැවසීය. “පූරණය කිරීමට පෙර, ගල් අඟුරු අදාළ පරීක්ෂණ සමත් වී ඇති බවට රසායනාගාරය අපට වාර්තාවක් එවයි. ඒ මත පදනම්ව, අපි සියයට 80 ක් ගෙවනවා. ඉතිරි 20% ගෙවන්නේ ඉන්දියානු රසායනාගාරයක නැවත පරීක්ෂා කිරීමෙන් පසුවයි,” ඔහු පැවසීය. ඔහුට අනුව, මේ වන විට ගල් අඟුරු නැව්ගත කිරීම් තුනක් තත්ත්ව පරීක්ෂණ අසමත් වී ඇත, නමුත් අනෙක් ඒවා රසායනාගාර පරීක්ෂණ සමත් වී ඇතත්, බලශක්ති උත්පාදනය අපේක්ෂිත මට්ටමට වඩා අඩු මට්ටමක පැවතුනි.
අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී ගෙවීම් අත්හිටුවීමට සහ දඬුවම් නියම කිරීමට රජය පියවර ගෙන ඇති බව ඔහු පැවසීය. “සමහර නැව්ගත කිරීම් සඳහා, අපි ඉතිරි 20% ගෙවීම අත්හිටුවා ඇත. සමහර අවස්ථාවලදී අපි දඩ මුදල් පනවා ඇත. අපි මුල් 80% පවා නොගෙවූ අවස්ථා තිබේ,” ඔහු පැවසීය.
සැපයුම්කරුවන්ට දැනටමත් සැලකිය යුතු දඬුවම් පනවා ඇති බවද ඔහු අනාවරණය කළේය. “එක් අවස්ථාවකදී, ටොන් එකකට ඩොලර් 98 බැගින් නැව්ගත කිරීමක් සපයන ලදී. දඩ නියම කිරීමෙන් පසු මිල ටොන් එකකට ඩොලර් 64 ට වඩා අඩු විය. අපි දඩ පනවන අතර ඔවුන් ගෙවීම ප්‍රතික්ෂේප කළහොත් අපි නීතිමය පියවර ගන්නවා,” ඔහු පැවසීය.
ප්‍රමිතියෙන් තොර ගල් අඟුරු හේතුවෙන් ඩීසල් භාවිතය හේතුවෙන් සිදුවන අමතර වියදම් සැපයුම් සමාගම්වලින් අයකර ගන්නා අතර එය මහජනතාව වෙත පවරා නොදෙන බව ජනාධිපතිතුමා අවධාරණය කළේය. ගුණාත්මක බවින් අඩු ගල් අඟුරු නිසා ඩීසල් භාවිතා කර විදුලිය නිපදවීමට සිදුවුවහොත්, එම අමතර පිරිවැය අදාළ සමාගමෙන් අයකරගනු ලබන බවත්, එය පුරවැසියන්ගේ විදුලි බිලට එකතු නොකරන බවත් ඔහු පැවසීය.
මෙම ක්‍රියාමාර්ග නොතකා, ගෝලීය ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම සහ ඩීසල් නිෂ්පාදනය කෙරෙහි වැඩි විශ්වාසයක් පැවතීම බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයට මූල්‍ය පීඩනයක් ඇති කරන බව ඔහු පිළිගත්තේය.
බාල ගල් අඟුරු හේතුවෙන් සිදුවන මුල්‍ය බරින් කොටසක් සැපයුම් සමාගම් සහ සීමාසහිත නැෂනල් සිස්ටම් ඔපරේටර් (පෞද්ගලික) සමාගම විසින් දරනු ඇති බව ජනාධිපතිතුමා පැවසීය. ගුණාත්මක බවින් අඩු ගල් අඟුරු හේතුවෙන් අහිමි වන විදුලියෙන් කොටස සමාගම විසින් දැරිය යුතු බවත්, එම බර මහජනතාව මත පැටවෙන්නේ නැති බවත් ඔහු පැවසීය.
සහන සැලසීමේ පියවරක් ලෙස මසකට ඒකක 90 ට අඩු විදුලි පාරිභෝගිකයින්ට සහනාධාරයක් ලැබෙන බව දිසානායක නිවේදනය කළේය. ඒකක 90 ට අඩු පාරිභෝගිකයින් සඳහා සහනාධාරයක් ලබාදීමට අප තීරණය කර තිබෙනවා. අපි මසකට රුපියල් බිලියන පහක් වෙන් කරනවා. එය මාස තුනක කාලය තුළ රුපියල් බිලියන 15ක් වෙනවා.
වත්මන් ඇස්තමේන්තු අනුව රුපියල් කෝටි 100 ක පමණ අලාභයක් සිදුව ඇති බව ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය. බිලියන 32ක් මාස තුනක කාලයක් තුළ සිදු විය හැකි අතර, එයින් දළ වශයෙන් රු. බිලියන 15 ක් රජය විසින් දරනු ඇත (කෙසේ වෙතත්, මෙම පාඩු සම්බන්ධව කුමක් දැයි ජනාධිපතිවරයා සඳහන් කර නැත). “ගල් අඟුරු ප්‍රශ්නවලට අදාළ රුපියල් බිලියන හතක පමණ මුදලක් සැපයුම්කරුවන්ගෙන් අයකර ගන්නවා. අපි අනුගමනය කළ ක්‍රමය මෙයයි. මීට වඩා හොඳ ක්‍රමයක් තිබේ නම් එය ඇසීමට අපි සූදානම්” ජනාධිපතිවරයා වැඩිදුරටත් පැවසීය.
