යාල ජාතික වනෝද්‍යානයේ කළු දිවි පැටවෙකු හමුවෙයි.
යාල ජාතික වනෝද්‍යානයේ දී දැකගත හැකි මෙලනිස්ටික් කළු දිවි පැටවෙකුගේ ඡායාරූපයක් සහ වීඩියෝවක් පසුගිය සිකුරාදා (මාර්තු 24) සිට සමාජ මාධ්‍ය තුළ විශාල වශයෙන් හුවමාරු වෙමින් පවතී. වසර 50කට පමණ පසු කළු කොටියෙකු යාල ප්‍රදේශයෙන් හමුවී ඇති බව වාර්තා වේ. “මීට වසර 50කට පමණ පෙර කළු දිවියකු පිළිබඳ වාර්තා ඇතත්, මෑතකාලීනව කළු කොටියකු දැකගත හැකි වූයේ දින කිහිපයකට පෙර වාර්තා වූ එක,” යාල ජාතික වනෝද්‍යාන භාරකරු මනෝජ් විද්‍යාරත්න මහතා පැවසීය.
“දැක්කා ඇති දිවියා මාස 5-6ක් වයසැති පිරිමි පැටවෙකු වන අතර වනජීවී පැත්තෙන් බලන විට දුර්ලභ විශේෂයකි. මෙම ඡායාරූප සමාජ මාධ්‍යවල ප්‍රචලිත වීමත් සමඟ සඳුදා සිට දිවියාගේ බැල්මක් අල්ලා ගැනීම සඳහා වනෝද්‍යානයට පැමිණෙන අමුත්තන් සංඛ්‍යාව 90% කින් වැඩි වී තිබේ. දිවියා දුටු ප්‍රදේශයේ වාහන සංඛ්‍යාව මේ වන විට ඉහළ ගොස් ඇති අතර දැඩි රථවාහන තදබදයක් ඇති වී ඇති අතර මේ නිසා දිවියා සහ උගේ මව මානසික ආතතියට පත් විය හැකිය. වාහන කොතරම්ද යත් සතුන් දෙදෙනාට පාර මාරුවීම පවා අභියෝගයකි. එවැනි අනවශ්‍ය බරක් සමඟ මවට භූමිය වෙනස් කර වෙනත් තැනකට ගෙන යාමට පවා නැඹුරු විය හැකිය. මීළඟ ස්ථානය මායිම් ගම්මානයකට සමීප විය හැකි අතර එසේ වුවහොත් ඔවුන් උගුල් ඇතුළු උගුල්වලට ගොදුරු වීමේ අවදානමක් ඇත. මෙම අමුත්තන්ගේ හැසිරීම දිගටම පැවතුනහොත් සතුන්ගේ ආරක්ෂාව සහතික කිරීම සඳහා ප්‍රදේශය වසා දැමීමට අපට සිදුවනු ඇත, ”විද්‍යාරත්න අනතුරු ඇඟවීය.
දිවියා සහ උගේ පවුලේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා කුමන ආකාරයේ දැනුවත් කිරීමක් කරන්නේදැයි විමසූ විට විද්‍යාරත්න කියා සිටියේ කළු කොටි පැටවා කෙරෙහි අනවශ්‍ය අවධානයක් දීමෙන් වළකින ලෙස දැනටමත් වනජීවී මාර්ගෝපදේශකයන්, ජීප් රථ රියදුරන් සහ ට්‍රැකර්වරුන් දැනුවත් කර ඇති බවයි. “සමහරු උද්‍යාන නීති මඟහැර සවස 6.00 න් ඔබ්බට සෆාරි සවාරි දිගටම කරගෙන යන්නේ අමුත්තන්ට විශේෂයක් දැක බලා ගැනීම සහතික කිරීම සඳහා ය. එවැනි ක්‍රියාවලට ආතල් දෙන්නේ නැහැ,” විද්‍යාරත්න අවධාරණය කළේය.
ශ්‍රී ලංකාවේ දිවියා සහ එහි පරිසර පද්ධති සංරක්ෂණය කිරීමට පමණක් කැප වූ සංවිධානයක් වන ලියෝපොකොන් හි සංරක්‍ෂණවේදි/මාංශ භක්‍ෂක පර්යේෂක සෙතිල් මුහන්දිරම් පැහැදිලි කළේ “මෙලනිස්වාදය ඇතිවන්නේ සතෙකුට අවපාත හෝ ප්‍රමුඛ ඇලිලීස් තිබීම හේතුවෙනි. “ඇලිලීස් යනු සාමාන්‍ය ජානවල විචලනයකි. දිවියන් තුළ වර්ණකය හටගන්නේ අවපාත ඇලිලයක් මගිනි. ජගුවර් වලදී, එය අධිපති ඇලිලයක් මගින් ඇතිවේ. මුළු ජනගහනයෙන් 5-10% ක් පමණක් පන්තේර් බවට පත්වන බව විශ්වාස කෙරෙන අතර පසුගිය දශක කිහිපය තුළ දිවයිනේ පන්තේර් මරණ 3-4 ක් පමණ වාර්තා වී ඇති අතර 1821 දක්වා දිවෙන පන්තර්ස් දැකගත හැකි විය. බොහෝ අවස්ථාවලදී තහවුරු වූ වාර්තා ඇත. රටේ වියළි කලාපීය භූ දර්ශනය සහ පැන්තර් ශ්‍රී ලංකා වනයට ආගන්තුක නොවීය.
“නමුත් අවාසනාවකට ඔවුන්ගේ වර්ණය සමඟ සමාජය ඔවුන්ට ඉහළ වටිනාකමක් ලබා දී ඇති අතර එමඟින් ඔවුන් අවදානමට ලක්විය හැකිය. පසුගිය කාලයේ සිදු වූ මරණවලින් පෙනී යන්නේ ඇතැම් මරණ හිතාමතා කළ ඒවා බවත්, මෙම මරණවලට හේතුවන උගුල් හිතාමතාම සත්වයා ඉලක්ක කර ගත් ඒවා බවත්ය. රට පුරා පැන්තර් සහ ඔවුන්ගේ පැමිණීම පිළිබඳ වාර්තා අප සතුව ඇති අතර පළාත් පාලන ආයතන සහ අනෙකුත් පරිසර සංවිධාන ඔවුන්ගේ පැමිණීම සම්බන්ධයෙන් ඉතා විචක්ෂණශීලී ය, ”ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
යාල ජාතික වනෝද්‍යානයේ පසුගියදා ඇති වූ සිදුවීම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් මුහන්දිරම් කියා සිටියේ තාක්‍ෂණය නිසා සංරක්ෂණ විෂයයන් අදට වඩා අභියෝගයට ලක් නොවූ බවයි. “සාම්ප්‍රදායිකව, සංරක්ෂණවාදීන් තර්ක කර ඇත්තේ අවදානමට ලක්විය හැකි විශේෂවල ස්ථාන බෙදාගැනීම දඩයම්කරුවන්ට සතුන් මත කකුලක් ලබා දෙන බවත්, අද්දර සිටින විශේෂයන් වඩාත් අවදානමට ලක්විය හැකි බවත්ය. ඇතැම් අවස්ථාවලදී දඩයම්කරුවන් නීති විරෝධී වනජීවී වෙළඳාම සඳහා දුර්ලභ සතුන් දඩයම් කිරීම සඳහා ප්‍රකාශිත දත්ත භාවිතා කර ඇති බව අවිවාදිතය. නමුත් සමහර විට අවධානය වන සතුන් ආරක්ෂා කිරීමට උපකාරී වේ, ”ඔහු පැවසුවේ කීර්තිය පසුපස හඹා යාම නොව ආරක්ෂා කිරීම අපගේ වගකීම බවයි.
නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් වනජීවී සහ ස්වභාව ආරක්ෂණ සංගමය ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම තීරණාත්මක අවස්ථාවේදී වගකීමෙන් කටයුතු කරන ලෙසයි. “විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වනජීවී ඡායාරූප ශිල්පීන් අතර ඇදහිය නොහැකි තරම් දුර්ලභ මෙලනිස්ටික් දිවියෙකු දැකීම නැවත වරක් විශාල ප්‍රබෝධයක් ඇති කර තිබේ.
පරිපූර්ණ ඡායාරූපයක් ලබා ගැනීම සඳහා උද්‍යානය ඉක්මවා නොයා, මෙම තීරණාත්මක අවස්ථාවේ වගකීමෙන් ක්‍රියා කරන ලෙස WNPS සියලුම ඡායාරූප ශිල්පීන්ගෙන් සහ මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටී. මෙම දර්ශනය දැනටමත් දැක ඇති අය එය නිරාවරණය වීම අවම කිරීම සඳහා එය සිටින ස්ථානය සමාජ මාධ්‍යවල පළ කිරීමෙන් වළකින ලෙස අපි දිරිමත් කරමු. මේ වගේ වෙලාවට තමයි අපි රැකිය යුත්තේ, ලුහුබඳින්න නෙවෙයි. සියලුම විශේෂයන්ට තම භූමියේ බාධාවකින් තොරව සැරිසැරීමට අයිතියක් ඇති අතර, අපි මෙම අවදානමට ලක්විය හැකි විශේෂය බිමට ගෙන ගියහොත්, අපට නැවත කිසි දිනෙක එහි දර්ශනයක් නොලැබෙනු ඇත.
