මාධ්යවේදීන්ට වැරදි තොරතුරු වලට එරෙහිව සටන් කිරීමට සහ විශේෂයෙන් මැතිවරණ සමයේදී සදාචාරාත්මක වාර්තාකරණ ප්රමිතීන් ආරක්ෂා කිරීමට ඇති හැකියාව ශක්තිමත් කිරීම අරමුණු කරගත් ජාතික මට්ටමේ මුලපිරීමක් ශ්රී ලංකා මාධ්ය නීති සංසදය විසින් දියත් කර ඇත.
ශ්රී ලංකාවේ වැරදි තොරතුරු වලට එරෙහිව ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කිරීම යන මාතෘකාව යටතේ ඇති මෙම ව්යාපෘතිය, යුරෝපීය සංගමයේ සම-අරමුදල් සහාය ඇතිව, ප්රජාතන්ත්රවාදී වාර්තාකරණ ජාත්යන්තරය සහ ෆැක්ටම් සමඟ හවුල්කාරිත්වයෙන් ක්රියාත්මක වේ.
ශ්රී ලංකාවේ මැතිවරණ ක්ෂේත්රය තුළ වැරදි තොරතුරු සහ වෛරී කතා පිළිබඳ අඛණ්ඩ කනස්සල්ල මධ්යයේ මෙම මුලපිරීම සිදු වේ. 2019 ජනාධිපතිවරණ සහ 2020 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ මුස්ලිම් සහ දෙමළ ප්රජාවන් ඉලක්ක කරගත් සම්බන්ධීකරණ වැරදි තොරතුරු ව්යාපාර මගින් දැඩි ලෙස බලපෑමට ලක් වූ කාල පරිච්ඡේද ලෙස පර්යේෂණ මගින් හඳුනාගෙන ඇත. එක්සත් ජාතීන්ගේ දත්ත මගින් 2020 මහ මැතිවරණ කාලය තුළ හානිකර කතාවල සියයට 113 ක වැඩිවීමක් පෙන්නුම් කළ අතර, කාන්තා අපේක්ෂකයින් සහ සුළුතර කණ්ඩායම් ඉලක්ක කරගත් ස්ත්රී පුරුෂ භාවය මත පදනම් වූ වෛරයේ වැඩිවීමක් ද පෙන්නුම් කළේය.
2024 ජනාධිපතිවරණ සහ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ සහ 2025 පළාත් පාලන මැතිවරණ යම් දියුණුවක් පෙන්නුම් කළද, මාධ්යවේදීන් තොරතුරු අක්රමිකතාව හඳුනාගෙන එයට එරෙහි වීමට වඩා හොඳින් සන්නද්ධ නොවන්නේ නම් අනාගත මැතිවරණ අවදානමට ලක්විය හැකි බවට සංවිධායකයින් අනතුරු ඇඟවීය.
ඩිජිටල් සහ සමාජ මාධ්ය අන්තර්ගතයට අදාළ මැතිවරණ ප්රචාරක මූල්ය නීති, මැතිවරණ කොමිසමේ මාධ්ය මාර්ගෝපදේශ, වෛරී කථනය වටා ඇති නීතිමය රාමු සහ මැතිවරණවලදී උත්පාදක AI මගින් ඇති කරන වැඩෙන අවදානම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් මෙම වැඩසටහන ප්රායෝගික පුහුණු මෙවලම් සංවර්ධනය කරන ලදී.
සැසි කොළඹට පමණක් සීමා කිරීම වෙනුවට, මුලපිරීම ප්රවෘත්ති කාමර සහ කලාපීය මාධ්ය අවකාශයන් දක්වා සෘජුවම ව්යාප්ත විය. කොළඹ සහ ඒ අවට මාධ්ය ආයතනවල පුහුණු සැසි දහයක් පවත්වන ලද අතර තවත් දහයක් පළාත් කලාප පුරා පවත්වන ලදී.
සදාචාරාත්මක පුවත්පත් කලාව ශක්තිමත් කිරීම සහ රට පුරා වැරදි තොරතුරු වලට එරෙහිව ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා සාම්ප්රදායික සහ ඩිජිටල් මාධ්ය වෘත්තිකයන් සම්බන්ධ කර ගනිමින් වැඩමුළු සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්රීසි භාෂාවෙන් පවත්වන ලදී.
වැදගත් ලෙස, සැසි සාම්ප්රදායික දේශන ආකෘතිවලින් ඔබ්බට ගියේය. සාකච්ඡා අන්තර්ක්රියාකාරී වූ අතර මාධ්යවේදීන් ක්ෂේත්රයේ මුහුණ දෙන සැබෑ නීතිමය සහ සදාචාරාත්මක උභතෝකෝටික ගැටළු කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය – අන්තර්-වාර්ගික ආතතීන් පිළිබඳ වගකීමෙන් යුතුව වාර්තා කිරීමේ සිට AI-ජනනය කරන ලද වැරදි තොරතුරු හඳුනා ගැනීම සහ මැතිවරණ කාලවලදී නීතිය ඉඩ දෙන දේ තේරුම් ගැනීම දක්වා.
ප්රවෘත්ති නිෂ්පාදනයේ ක්රියාකාරීව සම්බන්ධ වන මාධ්යවේදීන් 150 කට වැඩි පිරිසක් කොළඹ ප්රවෘත්ති කාමර සැසිවලට පමණක් සහභාගී වූහ.
වැඩසටහනේ විශේෂයෙන් වැදගත් ලක්ෂණයක් වූයේ ඇතුළත් කිරීම කෙරෙහි එහි අවධාරණයයි. සහභාගී වූවන්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 40% ක් කාන්තා මාධ්යවේදීන් සහ මාධ්ය වෘත්තිකයන් වූ අතර, එය මාධ්ය අංශය තුළ පුළුල් නියෝජනයක් සහතික කිරීම සඳහා සවිඥානික උත්සාහයක් පිළිබිඹු කරයි.
