ශ්‍රී ලංකාව, බංග්ලාදේශය, මාලදිවයින ඉන්දීය සාගර සාගර සහයෝගීතාව පිළිබඳ සංවාදයක් පවත්වයි.
ෆැක්ටම් ශ්‍රී ලංකා, විදේශ ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ චින්තන ටැංකියක් වන ෆැක්ටම් ශ්‍රී ලංකා, බංග්ලාදේශයේ සාමය සහ ආරක්ෂක අධ්‍යයන ආයතනය (BIPSS) සහ මාලදිවයිනේ ජාත්‍යන්තර ප්‍රතිපත්ති සඳහා වූ බානි මධ්‍යස්ථානය සමඟ එක්ව සමුද්‍රීය සහයෝගීතාව පිළිබඳ ත්‍රෛපාර්ශ්වික සංවාදයක් පැවැත්වීය. 2023 අප්‍රේල් 30 වැනි දින කොළඹ ඉන්දියන් සාගරය.
මෙම සංවාදය ඉන්දියානු සාගරයේ – 21 වන සියවසේ සාගරයේ සැලකිය යුතු විශාල බල තරඟයක් පසුබිම් කරගනිමින් පවත්වන ලද අතර දකුණු ආසියාවේ කුඩා, දූපත් සහ මුහුදුබඩ රාජ්‍යයන් සමුද්‍රීය යටිතල පහසුකම් වැනි ක්ෂේත්‍ර කිහිපයක සහයෝගීතාවයේ කේන්ද්‍රස්ථාන ලෙස ස්ථානගත කළ හැකි ආකාරය පිළිබඳව අවධානය යොමු කරන ලදී. , සමුද්‍රීය විපත්, දේශගුණයට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහ ආර්ථිකය සහ වෙළඳාම සමඟ කටයුතු කිරීම.
තානාපතිනි පමෙලා ජයසේකර ඩීන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවති විද්වත් සාකච්ඡාවකදී BIPSS හි සභාපති මේජර් ජෙනරාල් මුනිරුස්සමන්, රියර් අද්මිරාල් (විශ්‍රාමික) Y. N. ජයරත්න සහ The Baani මධ්‍යස්ථානයේ සම-නිර්මාතෘ තෝරික් හමීඩ් සහභාගි වූහ.
“දකුණු ආසියාව සඳහා ඇති ලොකුම ගැටලුව වන්නේ කලාපය සඳහා සමුද්‍ර ආරක්ෂණ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය නොමැති වීමයි,” BIPSS හි මේජර් ජෙනරාල් මුනිරුසාමාන් සඳහන් කළේය. ‘‘ඉන්දියන් සාගර කලාපය ජාත්‍යන්තර දේශපාලනයේ ගුරුත්වාකර්ෂණ මධ්‍යස්ථානයක්. බලශක්ති සම්පත්වලින් 70% ක් සහ ගෝලීය තෙල් සැපයුමෙන් 80% ක් ප්‍රවාහනය කරනු ලබන්නේ ඉන්දියන් සාගරය හරහාය.
සමුද්‍ර අභ්‍යවකාශ සැලසුම් වටා ධාරිතාවක් ගොඩනැගීමේ අවශ්‍යතාවක් පවතින බව හිටපු ප්‍රධාන ජලවිද්‍යාඥ රියර් අද්මිරාල් (විශ්‍රාමික) වයි.එන්.ජයරත්න මහතා නිරීක්ෂණය කළේය. ‘’ සමුද්‍රීය ආරක්ෂක යටිතල පහසුකම් සහ නිරීක්ෂණ වැඩිදියුණු කළ යුතුයි,’’ ඔහු පැහැදිලි කළේ, ‘‘පසුගිය වසර පහ තුළ ශ්‍රී ලංකාව තුළ සමුද්‍ර ලුහුබැඳීමේ පද්ධති සැලකිය යුතු ලෙස දියුණු වී ඇති බවයි.
“විභව තෙල් කාන්දුවීම්, නීති විරෝධී මසුන් ඇල්ලීම, මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම් සහ ත්‍රස්තවාදය මාලදිවයිනේ ප්‍රධාන උත්සුකයන් වේ,” තෝරික් හමීඩ් සඳහන් කළේය. 99% සාගර සහ 1% ගොඩබිම් සහිත මාලදිවයින වැනි රටකට දේශගුණික තර්ජන, කරදර නොවී සිටීමට අපට නොහැකි දෙයක් බව ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
කරුණු 6කින් යුත් ප්‍රකාශනයකට තුඩු දුන් සංවාදයට ආරක්ෂක නිලධාරීන්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින්, විදේශ ප්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂකයින්, විද්වතුන්, සිවිල් සමාජය සහ තරුණයින් සහභාගී වූ අතර, ඉන්දියන් සාගරය සාම සහ න්‍යෂ්ටිකකරණයේ කලාපයක් ලෙස පරිවර්තනය කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. Factum, BIPSS, සහ Baani තේමාත්මක සහයෝගීතාව පවත්වා ගැනීමට සහ ශ්‍රී ලංකාව, බංග්ලාදේශය සහ මාලදිවයින සඳහා අන්‍යෝන්‍ය ප්‍රතිලාභ ලබා ගැනීමේ ක්‍රියාමාර්ග අනුගමනය කිරීම සඳහා ත්‍රෛපාර්ශ්වික අවබෝධතා ගිවිසුමකට ද අත්සන් කරන ලදී.
