ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර ප්රහාර හුවමාරුව තාවකාලිකව නතර වීමත්, සටන් විරාමයක් සහ හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීම පිළිබඳ සාකච්ඡා නැවත ආරම්භ වීමේ බලාපොරොත්තු ඉහළ යාමත් හේතුවෙන් සඳුදා (ජූලි 27) ලෝක තෙල් මිල දැඩි ලෙස පහළ ගියේය.
ඉරානයේ ස්ථාන ඉලක්ක කර දින 13ක් පුරා සිදු කළ ප්රහාරවලින් පසු, ඇමරිකාව සති අන්තයේදී තවදුරටත් ප්රහාර එල්ල කිරීම නතර කළ අතර, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ එක්සත් ජාතීන්ගේ නියෝජිතයා පැවසුවේ ජනාධිපතිවරයා සාකච්ඡා සඳහා අවකාශයක් ලබා දෙන බවයි.
ඊට ප්රතිචාර ලෙස ඉරානයද කලාපයේ අසල්වැසි රටවලට එල්ල කරන ප්රතිප්රහාර නතර කරන බව ප්රකාශ කළ අතර, එමගින් ගල්ෆ් කලාපයේ නාවික ගමනාගමනයට සහ තෙල් කර්මාන්තයට යම් සහනයක් ලැබී ඇත.
මෙම මාසයේදී දෙපාර්ශ්වය අතර නැවත ගැටුම් ආරම්භ වූයේ, හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ ඕමාන් මුහුදු ප්රදේශය හරහා ගමන් කළ නෞකා ඉලක්ක කර ඉරානය ප්රහාර එල්ල කිරීමෙන් පසුවය. එමගින් දුර්වල සටන් විරාමය බිඳ වැටී ගැටුම් තවදුරටත් උත්සන්න විය.
මෙම තත්ත්වය වොෂින්ටනය සහ ටෙහ්රානය අතර පැවති රාජ්යතාන්ත්රික උත්සාහයන්ට බාධා කළ අතර, පසුව ගැටුම බලශක්ති ප්රවාහනයට වැදගත් මාර්ගයක් වන කලාපයෙන් ඔබ්බට ව්යාප්ත විය. යේමනයේ ඉරාන සහාය ලබන හූති කැරලිකරුවන් රතු මුහුදට පිවිසෙන ප්රධාන මාර්ගයක් වන බාබ් අල් මන්දෙබ් සමුද්ර සන්ධියේදී සෞදි නෞකා ඉලක්ක කර ප්රහාර එල්ල කළහ.
ගැටුම් උත්සන්න වීමත් සමඟ බොරතෙල් මිල ඉහළ ගිය අතර, බ්රෙන්ට් තෙල් බැරලයක මිල පසුගිය සතියේදී මැයි මාසයෙන් පසු පළමු වරට ඇමරිකානු ඩොලර් 100 ඉක්මවා ගියේය. කෙසේ වෙතත්, රතු මුහුදේ නාවික ගමනාගමනය අඛණ්ඩව සිදුවන බවට ලැබුණු තොරතුරු හේතුවෙන් සිකුරාදා ආයෝජකයන් එම ඉහළ යාමෙන් කොටසක් අඩු කළහ.
ට්රම්ප් තවදුරටත් ප්රහාර නතර කිරීමට ගත් තීරණය සහ හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ කළමනාකරණය පිළිබඳ ඕමානය සමඟ සාකච්ඡාවල ප්රගතියක් ඇති බවට ඉරානය කළ ප්රකාශය වෙළඳපොළට යම් සහනයක් ලබා දුන්නේය.
ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශ ප්රකාශක එස්මායිල් බාකායි පැවසුවේ, සමුද්ර සන්ධිය හරහා නෞකා ආරක්ෂිතව ගමන් කිරීම සහ දෙරටේ ස්වෛරී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා “පොදු මූලධර්ම සහ ක්රියාකාරී යාන්ත්රණ” පිළිබඳව සාකච්ඡා කළ බවයි.
මේ අතර, චීනයේ මැදිහත්වීමෙන් ආරම්භ වූ උත්සාහයකින් පසු ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර සාම සාකච්ඡා යළි ආරම්භ කිරීමට පාකිස්තානය සලකා බලමින් සිටින බව වාර්තා විය.
සඳුදා බ්රෙන්ට් සහ අනෙකුත් ප්රධාන තෙල් ගිවිසුම් දෙකම පහළ ගිය අතර, එක් අවස්ථාවක බ්රෙන්ට් මිල 7%කට වඩා පහළ ගොස් බැරලයකට ඩොලර් 90ට අඩුවිය.
ජාතික ඕස්ට්රේලියානු බැංකුවේ සාලි ඔල්ඩ් සඳහන් කළේ, මැද පෙරදිග තත්ත්වය සති අන්තයේදී යහපත් දිශාවකට ගමන් කිරීම හේතුවෙන් දෙපාර්ශ්වයම උණුසුම් තත්ත්වය අඩු කිරීමට පෙළඹෙන බවට විශ්වාසයක් ඇති වී ඇති බවයි.
මෙම ධනාත්මක වර්ධනයන් උද්ධමනය නැවත ඉහළ යාම සහ පොලී අනුපාත වැඩි කිරීම පිළිබඳ බිය අඩු කළ අතර, එමගින් බොහෝ කොටස් වෙළෙඳපොළ ඉහළ යාමට උපකාරී විය.
කෙසේ වෙතත්, කෘත්රිම බුද්ධි (AI) ක්ෂේත්රයේ වර්ධනයේ ස්ථාවරභාවය පිළිබඳ සැක සහ එම ක්ෂේත්රයට යොදවා ඇති විශාල ආයෝජන පිළිබඳ ගැටලු හේතුවෙන් තාක්ෂණික සමාගම්වල කොටස් අලෙවියට ලක්වීම තවදුරටත් දක්නට ලැබුණි.
සෝල් කොටස් වෙළෙඳපොළ නැවතත් වැඩිම පහළ යාමක් වාර්තා කළ අතර, SK hynix සහ Samsung වැනි චිප් නිෂ්පාදකයන්ට බලපෑම් එල්ල විය.
තායිපේ සහ සිංගප්පූරු වෙළෙඳපොළද පහළ ගිය අතර, ඉන්දුනීසියානු මහ බැංකු ප්රධානී පෙරී වර්ජියෝ පෞද්ගලික හේතු මත ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසු ජකර්තා වෙළෙඳපොළද පහළ ගියේය.
ටෝකියෝ වෙළෙඳපොළ ඉහළ ගියද, Advantest, Kioxia සහ Tokyo Electron වැනි තාක්ෂණික සමාගම්වල කොටස් විශාල වශයෙන් පහළ ගියේය.
හොංකොං, සිඩ්නි, ෂැංහයි, වෙලින්ටන් සහ මැනිලා වෙළෙඳපොළද ඉහළ ගියේය.
මෙම සතියේ SK hynix, Samsung සහ ජපානයේ Kioxia සමාගම්වල මූල්ය වාර්තා නිකුත් කිරීම පිළිබඳව ආයෝජකයන්ගේ අවධානය යොමුවී ඇති අතර, ඇමරිකාවේ Microsoft, Meta, Apple සහ Amazon සමාගම්වල වාර්තාද නිකුත් කිරීමට නියමිතය.
KCM Trade ආයතනයේ ටිම් වෝටර් පැවසුවේ, ආයෝජකයන් AI ක්ෂේත්රයේ විශාල ප්රාග්ධන වියදම් සහ එම ආයෝජනවල ප්රතිලාභ ලැබීමට ගතවන කාලය පිළිබඳව තවමත් අවධානයෙන් සිටින බවයි.
මේ අතර, ඇමරිකානු ෆෙඩරල් සංචිතයේ නවතම පොලී අනුපාත තීරණයද මෙම සතියේදී ප්රකාශයට පත් කිරීමට නියමිතය. උද්ධමනය පහළ යාමේ දත්ත සහ ඇමරිකා-ඉරාන ගැටුම් තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගනිමින් වෙළෙඳපොළ එය පිළිබඳව අවධානයෙන් සිටී.
චීනයේ ප්රමුඛතම මතක චිප් නිෂ්පාදකයෙකු වන CXMT සමාගම ෂැංහයි වෙළෙඳපොළට පිවිසීමේදී සියයට 470කින් ඉහළ ගිය අතර, කෙටි කාලයකදී එය චීනයේ වඩාත්ම වටිනා සමාගමක් බවට පත්විය.
Bloomberg වාර්තා කළේ, Anhui පදනම් කරගත් මෙම සමාගම ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 9.8ක මූලික කොටස් නිකුතුවක් (IPO) හරහා අරමුදල් රැස් කර ඇති බවත්, එය චීනයේ ප්රධාන භූමි තාක්ෂණික සමාගමක් විසින් සිදුකළ විශාලතම කොටස් නිකුතුව බවත්ය.
