Verité Research හි ප්රකාශය සංසන්දනාත්මක තර්කයක් ඉදිරිපත් කරයි: පොලී ආදායම මත රඳවා ගැනීමේ බද්ද 5% සිට 10% දක්වා දෙගුණ කිරීමෙන් පසුව වුවද, ශ්රී ලංකාව තවමත් අනෙකුත් බොහෝ රටවලට සාපේක්ෂව සාපේක්ෂව අඩුය.
එම ප්රකාශය පිටුපස ඇති ප්රධාන කරුණු කිහිපයක්:
පොළී ආදායම මත රඳවා ගැනීමේ බද්ද යන්නෙන් අදහස් වන්නේ බැංකු හෝ මූල්ය ආයතන ස්ථාවර තැන්පතු, ඉතුරුම්, භාණ්ඩාගාර බිල්පත් ආදිය සඳහා උපයන පොලියෙන් ස්වයංක්රීයව බදු අඩු කිරීමයි.
පුළුල් ආදායම් ප්රතිසංස්කරණවල කොටසක් ලෙස ශ්රී ලංකාව 2025 අප්රේල් මාසයේදී මෙම අනුපාතය 10% දක්වා වැඩි කළේය.
- බොහෝ රටවල් පොලී ආදායමට බදු අය කරන්නේ:
- සම්මත පුද්ගලික ආදායම් බදු අනුපාත,
- ඉහළ රඳවා ගැනීමේ අනුපාත,
- හෝ 20–30% ඉක්මවිය හැකි ප්රගතිශීලී බදු කාණ්ඩ.
එබැවින් Verité හි ස්ථාවරය මූලික වශයෙන්:
ශ්රී ලංකාව තවමත් නිෂ්ක්රීය පොලී ආදායමට සැහැල්ලුවෙන් බදු අය කරයි, එබැවින් අවශ්ය නම් එය තවදුරටත් වැඩි කිරීමට රජයට මූල්යමය ඉඩක් ඇත.
මේ වටා ඇති ආර්ථික විවාදය වඩාත් සංකීර්ණයි.
ඉහළ අනුපාතයකට සහාය දක්වන තර්ක
සහායකයින් තර්ක කරන්නේ:
රජයට වැඩි ආදායමක් අවශ්යයි,
පොලී ආදායම යනු උපයා නොගත්/නිෂ්ක්රීය ආදායමක ආකාරයකි,
සහ ඉහළ බදුකරණය මූල්ය තිරසාරභාවය සහ IMF ආදායම් ඉලක්ක වැඩිදියුණු කළ හැකිය.
එය තවදුරටත් වැඩි කිරීමට එරෙහි තර්ක
විවේචකයින් තර්ක කරන්නේ:
එය ඉතිරිකිරීම් අධෛර්යමත් කරයි,
විශ්රාමිකයන්ට සහ මධ්යම පාන්තික තැන්පත්කරුවන්ට රිදවයි,
අවිධිමත් හෝ අවදානම් සහිත ආයෝජන වෙත ජනතාව තල්ලු කරයි,
සහ උද්ධමනය අතරතුර සැබෑ ප්රතිලාභ අඩු කරයි.
නිදසුනක් ලෙස, ස්ථාවර තැන්පතුවක් වාර්ෂිකව 12% ක් උපයන්නේ නම්:
5% WHT දී, බදු ගෙවීමෙන් පසු ඵලදායී ප්රතිලාභය වැඩි වේ,
10% දී, තැන්පත්කරුවන්ට වහාම විශාල කොටසක් අහිමි වේ,
උද්ධමනය ඉහළ නම්, “සැබෑ” ලාභය ඉතා කුඩා විය හැකිය.
ශ්රී ලංකාවේ මෙම ගැටළුව විශේෂයෙන් සංවේදී වන්නේ බොහෝ අය විශ්වාස කරන්නේ:
ස්ථාවර තැන්පතු,
ජ්යෙෂ්ඨ පුරවැසි ඉතිරිකිරීම්,
සහ සමපේක්ෂන ආයෝජන ආදායමක් ලෙස නොව ප්රාථමික ආදායම් මාර්ගයක් ලෙස පොලී ආදායම.
