ශ්රී ලංකාවේ කාන්තාවන්ගෙන් සියයට 71 ක් මත්පැන් භාවිතා කරන්නන් සිටීම හේතුවෙන් පොදු ස්ථානවල අනාරක්ෂිත බවක් දැනෙන බව ජාතික මට්ටමේ සමීක්ෂණයකින් හෙළි වී ඇති අතර, ඒ හේතුවෙන් රජයේ මැදිහත්වීම සඳහා දැඩි ඉල්ලීම් එල්ල වී තිබේ.
2026 ජාත්යන්තර කාන්තා දිනය සැමරීම සඳහා මධ්යසාර හා මත්ද්රව්ය තොරතුරු මධ්යස්ථානය (ADIC) විසින් සිදු කරන ලද මෙම අධ්යයනයෙන් දිස්ත්රික්ක 25 පුරාම වයස අවුරුදු 15 ට වැඩි කාන්තාවන් 1,157 දෙනෙකුගෙන් ප්රතිචාර ලබා ගන්නා ලදී.
සොයාගැනීම්වලට අනුව, ප්රතිචාර දැක්වූවන්ගෙන් සියයට 77 ක් කියා සිටියේ බස් රථ සහ දුම්රිය ඇතුළු පොදු ප්රවාහනයේදී තමන් වඩාත් අනාරක්ෂිත බව හැඟෙන බවයි. මාර්ග සහ වීදිවල (සියයට 43.7), බස් රථ සහ දුම්රිය ස්ථානවල (සියයට 43) සහ පොදු උද්යානවල සහ අනෙකුත් පොදු එළිමහන් ස්ථානවල (සියයට 26.6) ද කනස්සල්ල වාර්තා විය. සහභාගී වූවන්ගෙන් සියයට 13.4 ක් කුලී රථ සේවා උපුටා දැක්වූහ.
සමීක්ෂණයට ලක් වූවන්ගෙන් අඩකට වඩා (සියයට 55.4) මත්පැන් භාවිතා කරන්නන්ගෙන් වාචික හිරිහැර අත්විඳින බව වාර්තා කළ අතර, සියයට 48.8 ක් කියා සිටියේ තමන් අපහසුතාවයට පත් කරන ආකාරයෙන් අනුගමනය කර හෝ බලා සිටින බවයි. ඊට අමතරව, සියයට 36 ක් එකඟතාවයකින් තොරව ස්පර්ශ කිරීම හෝ ශාරීරික හිරිහැර කිරීම් වාර්තා කළහ.
තවත් සියයට 67 ක් සඳහන් කළේ බීමත් පුද්ගලයින් සමඟ සම්බන්ධ හැසිරීම් සහ අප්රසන්න ගන්ධයන් හේතුවෙන් තමන්ට අපහසුතාවයක් අත්විඳ ඇති බවයි.
කාන්තාවන්ගෙන් සියයට 66.2 ක් බිය නිසා හිරිහැරවලට ප්රතිචාර දැක්වීමෙන් වැළකී සිටි බව සමීක්ෂණයෙන් ඉස්මතු කෙරේ. තවත් සමහරු ලැජ්ජාව (සියයට 47.6), ඔවුන් වටා සිටින අයගෙන් සහයෝගයක් නොමැතිකම (සියයට 34.5) සහ විශ්වාසය නොමැතිකම (සියයට 19.2) උපුටා දැක්වූහ.
මුහුණ දීමේ යාන්ත්රණයක් ලෙස, සියයට 67.3 ක් කියා සිටියේ තමන් ඇතැම් ස්ථාන මඟහරින බවත්, සියයට 55.4 ක් තම ගමන් කාලය වෙනස් කරන බවත්, සියයට 27.6 ක් තමන් සමඟ එන ලෙස කෙනෙකුගෙන් ඉල්ලා සිටින බවත්ය. ප්රතිඵලයක් ලෙස මානසික පීඩාවන් අත්විඳින බව සියයට 41 කට වඩා වාර්තා විය.
සැලකිය යුතු ලෙස, සහභාගී වූවන්ගෙන් සියයට 66 ක් විශ්වාස කරන්නේ මත්පැන් පොදු ස්ථානවල හිරිහැර කිරීම සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා නිදහසට කරුණක් ලෙස බොහෝ විට භාවිතා කරන බවයි.
ප්රතිචාර දැක්වූවන්ගෙන් සියයට 98.4 ක් කියා සිටියේ මත්පැන් ආශ්රිත හිරිහැරවලින් කාන්තාවන් ආරක්ෂා කිරීමට රජය පියවර ගත යුතු බවයි.
අඩකට වඩා වැඩි පිරිසක් විධිමත් පැමිණිලි සහ දුක්ගැනවිලි අධීක්ෂණ යාන්ත්රණයක් හඳුන්වා දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර, සියයට 51.2 ක් මධ්යසාර පාලන ප්රතිපත්ති ශක්තිමත් ලෙස ක්රියාත්මක කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. තවත් සමහරු මහජන දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් වැඩි කිරීමට සහ ගැටලුව විසඳීම සඳහා වැඩි ප්රජා සහභාගීත්වයක් ලබා ගැනීමට සහාය දැක්වූහ.
ජාතික දත්ත මගින් කාන්තාවන් අතර සාපේක්ෂව අඩු මධ්යසාර පරිභෝජනයක් පෙන්නුම් කළද – ඇස්තමේන්තු කර ඇති පරිදි සියයට 1.2 ක් පමණ වුවද, සමීක්ෂණයෙන් අවධාරණය කරන්නේ මත්පැන් අනිසි භාවිතයේ පුළුල් සමාජ බලපෑම කාන්තාවන්ගේ ආරක්ෂාවට සහ යහපැවැත්මට අසමාන ලෙස බලපාන බවයි.
පවතින මධ්යසාර පාලන නීති දැඩි ලෙස ක්රියාත්මක කිරීම, දුම්කොළ සහ මධ්යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරිය (NATA) පනත ශක්තිමත් කිරීම සහ මත්පැන් වල බලපෑම යටතේ විෂමාචාරය සාමාන්යකරණය කරන ආකල්පවලට අභියෝග කිරීමට පුළුල් සමාජීය උත්සාහයන් සඳහා වාර්තාව ඉල්ලා සිටී.
