ශ්රී ලංකාවේ සත්ව සුබසාධනය සම්බන්ධයෙන් දිගු කලක් බලාපොරොත්තු වූ සත්ව සුබසාධන පනත් කෙටුම්පත (Animal Welfare Bill) මේ වන විට රජයේ ගැසට් පත්රයේ ප්රකාශයට පත් කර ඇති අතර, එය යටතේ සත්ව හිංසනයට වරදකරුවන් වන පුද්ගලයන්ට රුපියල් 250,000 දක්වා දඩයක්, වසර දෙකක් දක්වා සිර දඬුවමක් හෝ එම දඬුවම් දෙකම ලබා දිය හැකිය.
පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත මෙම පනත් කෙටුම්පත මගින් සියවසකට ආසන්න පැරණි සතුන්ට හිංසා කිරීම වැළැක්වීමේ ආඥා පනත (Prevention of Cruelty to Animals Ordinance – Chapter 475) වෙනුවට වඩා දැඩි නීතිමය රාමුවක් හඳුන්වා දීමට යෝජනා කර තිබේ.
නව පනත් කෙටුම්පත යටතේ සතුන්ට පහර දීම, පයින් ගැසීම, වධ හිංසා කිරීම, අධික බර පැටවීම, අධික ලෙස බෝ කිරීම, අතහැර දැමීම හෝ විෂ ද්රව්ය ලබා දීම වරදක් ලෙස සැලකේ.
එමෙන්ම සතුන්ට අවශ්ය ආහාර, ජලය හෝ නවාතැන් හිතාමතාම අහිමි කිරීමත්, නිසි ලෙස චලනය වීමට ප්රමාණවත් ඉඩක් නොමැති කූඩු හෝ සීමිත ස්ථානවල සතුන් තබා ගැනීමත් නීති විරෝධී වනු ඇත.
බරපතළ සත්ව හිංසන සඳහා දැඩි දඬුවම්
සත්වයෙකු කුරිරු ආකාරයෙන් ඝාතනය කිරීම හෝ ගැබිනි සතෙකු හිතාමතා ඝාතනය කිරීම හෝ විකිණීම සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවන් වන පුද්ගලයන්ට රුපියල් 500,000 දක්වා දඩයක් සහ වසර තුනත් හතරත් අතර සිර දඬුවමක් ලබා දීමට පනත් කෙටුම්පත යෝජනා කරයි.
සාධාරණ හේතුවක් නොමැතිව සතුන්ට තුවාල කිරීම හෝ ඝාතනය කිරීම සඳහා උගුල් ඇටවීම, කුරුල්ලන් කුරිරු ආකාරයෙන් බැඳ තැබීම, සුදුසු සුදුසුකම් නොමැතිව සතුන්ට වෛද්ය හෝ ශල්යකර්ම සිදු කිරීම සහ නියමිත අවස්ථා හැර රූපලාවන්ය පරීක්ෂණ සඳහා සතුන් භාවිත කිරීමද තහනම් කෙරේ.
සංවිධානාත්මක සත්ව හිංසනයට එරෙහි පියවර
ක්රීඩා දඩයම් කිරීම, වෙඩි තැබීමේ තරග, සත්ව සටන් සහ සතුන් යොදාගෙන සිදු කරන හිංසාකාරී ක්රියාකාරකම් තහනම් කිරීමටද නව නීතිය මගින් යෝජනා කර ඇත.
තම දේපළ තුළ මෙවැනි ක්රියා සිදුවන බව දැන සිටියද ඒවාට ඉඩ දෙන දේපළ හිමියන්ටද නීතිමය පියවර ගැනීමට හැකි වනු ඇත.
සත්ව වෙළෙඳාමට නව නියාමන
සතුන් වාණිජ වශයෙන් අලෙවි කිරීමද දැඩි නියාමනයකට යටත් කිරීමට පනත් කෙටුම්පත යෝජනා කරයි.
සුරතල් සත්ව වෙළෙඳසැල් සහ සත්ව බෝ කිරීමේ මධ්යස්ථාන සඳහා පළාත් පාලන ආයතනවලින් බලපත්ර ලබා ගැනීම අනිවාර්ය කෙරෙන අතර, වීදි හෝ පොදු ස්ථානවල සතුන් විකිණීම සහ වයස අවුරුදු 16ට අඩු පුද්ගලයන්ට සුරතල් සතුන් විකිණීම තහනම් කෙරේ.
සතුන් ප්රවාහනය සඳහා නව නීති
සතුන් ප්රවාහනය කිරීමේදී සුදුසු වාහන, ප්රමාණවත් ඉඩ පහසුකම්, නිසි පැටවීමේ ක්රම සහ දිගු ගමන්වලදී ආහාර, ජලය සහ විවේකය ලබා දීම අනිවාර්ය කිරීමටද පනත් කෙටුම්පත යෝජනා කරයි.
මෙම නීති උල්ලංඝනය කරන පුද්ගලයන්ට රුපියල් 300,000 දක්වා දඩයක් නියම කළ හැකිය.
නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම ශක්තිමත් කිරීම
යෝජිත නීතිය යටතේ සියලුම වැරදි අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකි වැරදි (cognizable offences) ලෙස සැලකෙන අතර, පොලිසියට වරෙන්තුවකින් තොරව සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට බලය ලැබේ.
නම් කරන ලද සත්ව සුබසාධන නිලධාරීන්ට සත්ව හිමියන්ට ආහාර, නවාතැන් හෝ පශු වෛද්ය ප්රතිකාර ලබා දෙන ලෙස නියෝග නිකුත් කිරීමට බලය හිමි වනු ඇත.
වරදකරුවන් බව තහවුරු වූ අවස්ථාවලදී සතුන් සහ සත්ව හිංසනය සඳහා භාවිත කළ උපකරණ රාජසන්තක කිරීමටද අධිකරණයට බලය ලැබේ.
සත්ව සුබසාධන උපදේශක කමිටුවක්
නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා රජයේ ආයතන, නීතිය ක්රියාත්මක කරන අංශ, විශ්වවිද්යාල, සත්ව සුබසාධන සංවිධාන සහ පශු සම්පත් ක්ෂේත්රයේ නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත සත්ව සුබසාධන උපදේශක කමිටුවක් පිහිටුවීමටද පනත් කෙටුම්පත මගින් යෝජනා කර ඇත.
පාර්ලිමේන්තුව මගින් සම්මත වුවහොත්, මෙම සත්ව සුබසාධන පනත ශ්රී ලංකාවේ සත්ව ආරක්ෂණ නීති ක්ෂේත්රයේ විශාලතම වෙනසක් වනු ඇති අතර, සත්ව හිංසනය වැළැක්වීම සඳහා දැඩි ආරක්ෂණ ක්රම සහ වඩාත් බරපතළ දඬුවම් හඳුන්වා දෙනු ඇත.
