වත්මන් ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහන 2027දී අවසන් වූ පසු නව IMF ගිවිසුමක් සඳහා රජය කටයුතු කළ යුතු බව විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස මහතා පවසයි.
අනාගත IMF වැඩසටහනක් ශ්රී ලංකාවේ දරිද්රතාව අඩු කිරීම, අපනයන ප්රවර්ධනය කිරීම සහ මිලියන 22ක ජනතාව මත පවතින ආර්ථික පීඩනය ලිහිල් කිරීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බව ඔහු සඳහන් කළේය.
වත්මන් IMF වැඩසටහන 2027 මාර්තු මාසයේදී අවසන් කිරීමට රජය අදහස් කරන බවත්, ණය ප්රතිව්යුහගතකරණයට සම්බන්ධ තවත් වැඩසටහනක් මේ වන විට අවශ්ය නොවන බවත් අමාත්ය බිමල් රත්නායක මහතා කළ ප්රකාශයෙන් අනතුරුව විශේෂ ප්රකාශයක් කරමින් ප්රේමදාස මහතා මේ බව පැවසීය.
කෙසේ වෙතත්, එතැන් සිට ශ්රී ලංකාව IMF සහ ලෝක බැංකුව සමඟ සාමාන්ය සබඳතා අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යන බව බිමල් රත්නායක මහතා සඳහන් කර තිබේ.
වත්මන් IMF වැඩසටහන අවසන් වීම ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්රකෘතිය සම්පූර්ණ වී ඇති බවක් ලෙස අර්ථකථනය නොකළ යුතු බව පැවසූ ප්රේමදාස මහතා, ආර්ථික ප්රකෘති ක්රියාවලිය තවමත් සම්පූර්ණ වී නොමැති අතර අවදානම් කිහිපයක්ද පවතින බව කියා සිටියේය.
වත්මන් වැඩසටහන යටතේ යම් ආර්ථික ස්ථාවරත්වයක් ඇති වී ඇති බව පිළිගනිමින් ඔහු පැවසුවේ, එම ස්ථාවරත්වය සාමාන්ය ජනතාවට සැලකිය යුතු පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවීමත් සමඟ ඇති වී ඇති බවයි. මිලියන ගණනක් ජනතාව තවමත් ජීවන වියදම සහ අනෙකුත් ආර්ථික දුෂ්කරතා හේතුවෙන් පීඩනයට පත්ව සිටින බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
වත්මන් වැඩසටහනෙන් පසු ශ්රී ලංකාවට විශ්වාසදායක සාර්ව ආර්ථික රාමුවක් අවශ්ය බවත්, ණය තිරසරභාවය ශක්තිමත් කිරීම, ප්රමාණවත් විදේශ සංචිත පවත්වා ගැනීම, මූල්ය ප්රතිසංස්කරණ අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක කිරීම, ණය හිමියන්ගේ විශ්වාසය ආරක්ෂා කිරීම සහ ජාත්යන්තර වෙළෙඳපොළ වෙත ප්රවේශය පවත්වා ගැනීම ඊට ඇතුළත් විය යුතු බවත් විපක්ෂ නායකවරයා පැවසීය.
නව IMF වැඩසටහනක් සකස් කරන්නේ නම් එය දරිද්රතාව තුරන් කිරීම, අපනයන ප්රවර්ධනය කිරීම සහ ගොවීන්, ධීවරයන්, සේවකයන්, ව්යවසායකයන්, ස්වයං රැකියාවල නිරතවන්නන්, සේවා අංශයේ නිරතවන්නන්, තරුණයන්, කාන්තාවන් සහ දරුවන් සඳහා සහන සැලසීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතු බව ඔහු සඳහන් කළේය.
වත්මන් වැඩසටහන යටතේ ජනතාව මත ඇති වී ඇති පීඩනයට විසඳුම් ලබාදෙන අතරම, පවුල්වල ජීවන තත්ත්වය ඉහළ නැංවීමට හැකි ආර්ථික පරිසරයක් නිර්මාණය කරන ගිවිසුමක් රජය සොයාගත යුතු බවද ඔහු පැවසීය.
වත්මන් IMF ගිවිසුමේ කරුණු කිහිපයක් සම්බන්ධයෙන් විවේචන ඉදිරිපත් කළද, වැඩසටහන අවසන් වන තෙක් එය විනයගරුකව සහ විශ්වාසදායක ලෙස ක්රියාත්මක කළ යුතු බව ප්රේමදාස මහතා සඳහන් කළේය.
වැඩසටහන අවසන් වන අවස්ථාවේදී රට යළි ආර්ථික අවදානම්වලට නිරාවරණය නොවන පරිදි සුදුසු ආර්ථික රාමුවක් සකස් කර තිබිය යුතු බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.
2023 මාර්තු මාසයේදී අනුමත කළ වසර හතරක IMF විස්තීරණ අරමුදල් පහසුකම (EFF) වැඩසටහන 2027 මාර්තු 19 වැනිදා අවසන් වීමට නියමිතය. සැප්තැම්බර් 10 සිට 23 දක්වා ශ්රී ලංකාවේ සංචාරයක නිරත වූ IMF කණ්ඩායම පසුගිය 23 වැනිදා සිය සාකච්ඡා අවසන් කළ අතර, හත්වැනි සමාලෝචනය සම්බන්ධ සාකච්ඡා ඉදිරියේදී අඛණ්ඩව පැවැත්වෙන බව IMF සඳහන් කළේය. ශ්රී ලංකා ආර්ථිකය අඛණ්ඩව ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් පෙන්නුම් කළද, අවදානම් පහළ දිශාවට නැඹුරු වී ඇති බවද IMF පෙන්වා දී තිබේ.
ශ්රී ලංකාවේ ණය තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන්ද ප්රේමදාස මහතා අවධානය යොමු කළ අතර, රාජ්ය ණය සහ ණය සේවාකරණ වගකීම් පිළිබඳ IMF ඇස්තමේන්තු ඔහු උපුටා දැක්වීය.
IMF හි නවතම ප්රක්ෂේපණ අනුව ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය ණය 2026දී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 100.1ක් සහ 2027දී සියයට 96.9ක් වනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.
එවැනි ණය මට්ටම් තවදුරටත් ප්රධාන අවදානමක් බව ප්රේමදාස මහතා පැවසූ අතර, මධ්ය කාලීන ණය තිරසරභාවය සම්බන්ධ ඉලක්ක සුවපහසු ලෙස ළඟා කරගත හැකිද යන්න පිළිබඳවද ප්රශ්න කළේය.
ණය තිරසරභාවය සම්බන්ධ ඉලක්ක යටතේ 2027 සිට 2032 දක්වා සාමාන්ය දළ මූල්ය අවශ්යතාව දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 13ට අඩුවෙන් සහ විදේශ මුදලින් සිදුකරන සාමාන්ය ණය සේවාකරණය සියයට 4.5ට අඩුවෙන් පවත්වා ගැනීම ඇතුළත් වේ.
IMF හි නවතම තක්සේරුව අනුව 2027 සිට 2032 දක්වා සාමාන්ය දළ මූල්ය අවශ්යතාව දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට සාපේක්ෂව සියයට 12.6ක් වනු ඇතැයිද, විදේශ විනිමය ණය සේවාකරණය සියයට 3.3ක් වනු ඇතැයිද ප්රක්ෂේපණය කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ණය තිරසරභාවය සම්බන්ධ අවදානම් තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවතින බව IMF සඳහන් කර ඇත.
ප්රතිව්යුහගත කළ ශ්රී ලංකා ණය සම්බන්ධයෙන්ද ප්රේමදාස මහතා විවේචන ඉදිරිපත් කළේය. පෙර පාලනය යටතේ ඇති කරගත් සහ වත්මන් රජය විසින්ද ඉදිරියට ගෙන යන බවට ඔහු සඳහන් කළ සාර්ව ආර්ථික සම්බන්ධිත බැඳුම්කර ඇතුළු ණය ප්රතිව්යුහගතකරණ විධිවිධාන හේතුවෙන් ජනතාව මත අමතර බරක් ඇති විය හැකි බව ඔහු කියා සිටියේය.
විදේශ සංචිත සම්බන්ධයෙන්ද අවධානය යොමු කළ විපක්ෂ නායකවරයා, වත්මන් IMF වැඩසටහන අවසන් වන විට ප්රමාණවත් ආරක්ෂිත සංචිත පවත්වා ගැනීම ශ්රී ලංකාවට අත්යවශ්ය බව පැවසීය.
IMF ප්රක්ෂේපණ උපුටා දක්වමින් ඔහු පැවසුවේ 2026දී දළ නිල විදේශ සංචිත ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 8.65ක් පමණ දක්වාත්, 2027දී ඩොලර් බිලියන 11.78ක් පමණ දක්වාත් ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බවයි. එම මට්ටම් IMF හි Assessing Reserve Adequacy සංයුක්ත දර්ශකයේ පිළිවෙළින් සියයට 73.6ක් සහ සියයට 96.9ක් ලෙස දැක්වේ.
IMF වැඩසටහන අවසන් වූ පසු බාහිර කම්පනවලට ඔරොත්තු දීමට ප්රමාණවත් විදේශ සංචිත පවත්වා ගත යුතු බවත්, විශේෂයෙන්ම පවතින ගෝලීය ආර්ථික හා භූදේශපාලනික අවිනිශ්චිතතාව හමුවේ එය වැදගත් බවත් ප්රේමදාස මහතා සඳහන් කළේය.
ආයෝජන සහ අපනයන මත පදනම් වූ ආර්ථික වර්ධනයට වැඩි අවධානයක් යොමු කරන ලෙසද ඔහු ඉල්ලා සිටියේය. පෞද්ගලික ආයෝජකයන්ගේ විශ්වාසය ඉහළ නැංවීම, විදේශ සෘජු ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම සහ අපනයන කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන ආර්ථිකයක් කරා ගමන් කිරීම අවශ්ය බව ඔහු පැවසීය.
ආර්ථිකය කෙරෙහි විශ්වාසය යළි ගොඩනැගීමට සහ තිරසර මාවතකට යොමු කිරීමට සාර්ව ආර්ථික මෙන්ම ක්ෂුද්ර ආර්ථික ස්ථාවරත්වයද අවශ්ය බව විපක්ෂ නායකවරයා සඳහන් කළේය.
ශ්රී ලංකාවේ දරිද්රතාව සියයට 30ත් 40ත් අතර මට්ටමකට ඉහළ ගොස් ඇති බවටද ප්රේමදාස මහතා ප්රකාශ කළ අතර, දරිද්රතාව අඩු කිරීම සහ රැකියා උත්පාදනය අරමුණු කරගත් නව වැඩසටහනක් ක්රියාත්මක කළ යුතු බව ඉල්ලා සිටියේය.
විශේෂයෙන්ම තරුණයන් සඳහා රැකියා අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතු බව පැවසූ ඔහු, සාමාන්ය පෙළ සහ උසස් පෙළ විභාග අවසන් කළ තරුණයන් මෙන්ම විශ්වවිද්යාල උපාධිධාරීන් විශාල පිරිසක් තවමත් රැකියා නොමැතිව සිටින බවද කියා සිටියේය.
වත්මන් IMF වැඩසටහන අවසන් වූ පසුවද IMF සමඟ සබඳතා අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යා යුතු බව ප්රේමදාස මහතා අවධාරණය කළේය. කෙසේ වෙතත්, අනාගත ගිවිසුමක් ජනතාව ආර්ථික පීඩනයෙන් ආරක්ෂා කිරීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන අතරම, මූල්ය හා සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයද පවත්වා ගත යුතු බව ඔහු පැවසීය.
භූදේශපාලනික ගැටුම් සහ දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ඇති විය හැකි බාහිර කම්පනවලට මුහුණ දීමේ හැකියාවද ශ්රී ලංකාව තවදුරටත් ශක්තිමත් කළ යුතු බව ඔහු සඳහන් කළේය. ආර්ථික අර්බුද සමයේ පැවති භාණ්ඩ හිඟයන් සහ දිගු පෝලිම් යළි ඇතිවීමට ඉඩ දිය නොහැකි බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.
ගෘහස්ථ ආදායම් තවමත් පීඩනයට ලක්ව ඇති පසුබිමක, ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගනිමින් ජනතාවගේ ජීවිතවලට සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති කළ හැකි නව ආර්ථික වැඩසටහනක් ශ්රී ලංකාවට අවශ්ය බව විපක්ෂ නායකවරයා වැඩිදුරටත් පැවසීය.
