ශ්රී ලංකාවේ වැඩිවන ඩෙංගු තර්ජනයට මුහුණ දීම සඳහා රජය ඩෙංගු එන්නතක් හඳුන්වා දීම සහ වොල්බැචියා මදුරු පාලන ක්රමය අනුගමනය කිරීම පිළිබඳව සලකා බලමින් සිටින බව සෞඛ්ය හා ජනමාධ්ය අමාත්ය වෛද්ය නලින්ද ජයතිස්ස ඊයේ (6) පැවසීය.
සෞඛ්ය හා ජනමාධ්ය අමාත්යාංශය විසින් සංවිධානය කරන ලද ඩෙංගු දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහනකදී අදහස් දක්වමින් අමාත්යවරයා පැවසුවේ ඩෙංගු වැළැක්වීම ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ජාත්යන්තරව පිළිගත් හා විද්යාත්මකව ඔප්පු කරන ලද ක්රම පිළිබඳව රජය ගවේෂණය කරමින් සිටින බවයි.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) විසින් අනුමත කරන ලද ඩෙංගු එන්නත් හඳුන්වා දීම සඳහා සාකච්ඡා ආරම්භ කර ඇති බවත්, ඒවා දැනට රටවල් 41 ක පමණ භාවිතා කරන බවත් වෛද්ය ජයතිස්ස පැවසීය. රටවල් කිහිපයක සාර්ථක වී ඇති ජීව විද්යාත්මක මදුරු පාලන තාක්ෂණයක් වන වොල්බැචියා ක්රමය ක්රියාත්මක කිරීමට ද සැලසුම් සලකා බලමින් සිටින බවත් ඔහු පැවසීය.
මෙම වසරේ ශ්රී ලංකාවේ වාර්තා වූ සියලුම ඩෙංගු රෝගීන්ගෙන් සියයට 52.5 ක් බස්නාහිර පළාතෙන් වාර්තා වී ඇති බවත්, කොළඹ සහ ගම්පහ දිස්ත්රික්කවල රෝගීන්ගෙන් සියයට 20 ක් පමණ සිටින බවත් ඔහු පැවසීය.
බස්නාහිර පළාතේ අධි අවදානම් සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරී (MOH) කොට්ඨාශ 23 ක් ඉලක්ක කර ගනිමින් විශේෂ ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහනක් දියත් කළ බව අමාත්යවරයා පැවසීය.
මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන ඉවත් කිරීම ඩෙංගු පාලනය සඳහා ඇති ඵලදායීම දිගුකාලීන විසඳුම බව අවධාරණය කරන අතරම, පවතින වැළැක්වීමේ උත්සාහයන්ට සහාය වීම සඳහා රජය නවීන ක්රමවේදයන් දෙස ද බලමින් සිටින බව වෛද්ය ජයතිස්ස පැවසීය.
ඩෙංගු මහජන සෞඛ්ය ගැටලුවකට වඩා වැඩි දෙයක් බවට පත්ව ඇති බවත් එය ප්රධාන සමාජ අභියෝගයක් බවට පත්ව ඇති බවත් ඔහු පැවසීය. 2017 දී ශ්රී ලංකාවේ දරුණුතම ඩෙංගු වසංගතය සිහිපත් කරමින්, එම වසරේ රට තුළ රෝගීන් 187,000 කට වැඩි සංඛ්යාවක් සහ මරණ 447 ක් වාර්තා වී ඇති බව ඔහු සඳහන් කළේය.
කාලගුණික රටා සහ දේශගුණික තත්ත්වයන් වෙනස් වීම ශ්රී ලංකාවේ සහ ගෝලීය වශයෙන් ඩෙංගු මදුරුවන් බෝවීම සඳහා හිතකර පරිසරයක් නිර්මාණය කර ඇති බව ද අමාත්යවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
සායනික කළමනාකරණය සහ ප්රතිකාරවල වැඩිදියුණු කිරීම් හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවේ ඩෙංගු මරණ අනුපාතය 2009 දී සියයට එකක පමණ සිට වර්තමානයේ සියයට 0.05 ත් 0.06 ත් අතර ප්රමාණයකින් අඩු කර ගැනීමට හැකි වූ බව ඔහු පැවසීය.
ඩෙංගු වාට්ටු පිහිටුවීම සහ දරුණු රෝගීන් සඳහා විශේෂිත ප්රතිකාර ලබා දීම සඳහා අධි යැපුම් ඒකක (HDU) පිහිටුවීම ඇතුළු රෝහල් ප්රතිකාර පහසුකම් පුළුල් කිරීමේ සැලසුම් වෛද්ය ජයතිස්ස තවදුරටත් නිවේදනය කළේය. අතිරේක විශේෂඥ වෛද්යවරුන්, වෛද්ය නිලධාරීන්, හෙදියන් සහ සහායක කාර්ය මණ්ඩලය ද යොදවනු ලැබේ.
මේ අතර, ජාතික ඩෙංගු මර්දන ඒකකයේ වැඩබලන අධ්යක්ෂ වෛද්ය කපිල කන්නන්ගර මහතා පැවසුවේ 2026 වසරේ මේ දක්වා ඩෙංගු රෝගීන් 61,060 ක් සහ මරණ 39 ක් වාර්තා වී ඇති බවත්, ඒ අතර වයස අවුරුදු පහට අඩු දරුවන්ගේ මරණ පහක් ද ඇතුළත් බවත්ය. කාන්තාවන් අතර මරණ අනුපාතය සාපේක්ෂව ඉහළ මට්ටමක පවතින බව ඔහු සඳහන් කළේය.
මෙම අවස්ථාවට එක්වෙමින් සෞඛ්ය හා ජනමාධ්ය අමාත්යාංශයේ ලේකම් විශේෂඥ වෛද්ය අනිල් ජාසිංහ මහතා පැවසුවේ ඩෙංගු ශ්රී ලංකාවේ ආවේණික රෝගයක් බවට පත්ව ඇති බවත්, වැළැක්වීමේ පියවර ඉඳහිට සිදුවන ව්යාපාරවලට පමණක් සීමා නොවී ජනතාවගේ දෛනික චර්යාවේ කොටසක් බවට පත්විය යුතු බවත්ය.
