අඟහරුවාදා (27) නිකුත් කළ නිවේදනයකින් ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධානය පෙන්වා දී ඇත්තේ, ජාතික ජන බලවේග (NPP) රජය විසින් හඳුන්වා දීමට යෝජනා කර ඇති නීති අතරින් මෙම පනත් කෙටුම්පත වඩාත්ම බරපතළ අවදානමක් මතු කරන එකක් බවයි.
මෙම පනත් කෙටුම්පත යටතේ සැකකරුවන්ට නඩු විභාගයකින් තොරව වසර දෙකක් දක්වා රඳවා තැබීමට ඉඩ සැලසිය හැකි බව ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් පවසයි. ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් නිලධාරීන්ට ලබාදෙන පාපොච්චාරණ අධිකරණයේ සාක්ෂි ලෙස භාවිත කිරීමට අවසර ලැබීම සහ අධිකරණ කටයුතු පිළිබඳ මාධ්‍ය වාර්තාකරණය සීමා කිරීම ද එම සංවිධානය මතු කරන ප්‍රධාන ගැටලු අතර වේ.
අධිකරණ වරෙන්තුවකින් තොරව පොලිසියට සෝදිසි කිරීම් සිදු කිරීමට සහ දුරකථන වාර්තා, ග්‍රාහකයන්ගේ අනන්‍යතා තොරතුරු හා දුරකථන හෝ වෙනත් උපාංගවල පිහිටීම පිළිබඳ දත්ත ඇතුළු පුද්ගලික තොරතුරු ලබා ගැනීමට ඉඩ සැලසෙන විධිවිධාන සම්බන්ධයෙන් ද සංවිධානය සිය කනස්සල්ල පළ කර තිබේ.
“ජාතික ජන බලවේග රජය යෝජනා කර ඇති මර්දනකාරී නීති මාලාවේ වඩාත්ම බියජනක පනත් කෙටුම්පත මෙයයි. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ (PTA) තිබූ ඉතාමත් අහිතකර විධිවිධාන බොහොමයක් යළි හඳුන්වා දෙන අතර, ඒවා පුළුල් පරාසයක අපරාධ සඳහා අදාළ කිරීමට මෙයින් උත්සාහ කෙරෙනවා” යැයි ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්හි දකුණු ආසියානු කලාපීය අධ්‍යක්ෂ ස්මෘති සිං මහත්මිය ප්‍රකාශ කළාය.
ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ අතීතයේදී සිදුවූ අත්තනෝමතික රඳවා තැබීම්, වධහිංසා සහ වෙනත් මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම්වලට ඉඩ සැලසූ තත්ත්වයන් යළි ඇති කිරීමට මෙම නව නීතිය හේතු විය හැකි බවට ද ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් අනතුරු අඟවා ඇත.
එම සංවිධානයට අනුව, යෝජිත නීතිය මඟින් සැකකරුවෙකුට එරෙහිව චෝදනා ගොනු කිරීමට පෙර වසරක් දක්වා රඳවා තැබීමටත්, ඉන් අනතුරුව නඩු විභාගයට පෙර තවත් වසරක් රඳවා තැබීමටත් අවසර ලැබිය හැකිය.
සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායමක සාමාජිකයෙකුද යන්න තීරණය කිරීමේදී පුද්ගලයෙකුගේ ඇඳුම්, පච්ච, අත් සංඥා, භාෂාව, ආශ්‍රය කරන පුද්ගලයන් සහ ඔහු හෝ ඇය ගමන් කරන ස්ථාන සලකා බැලීමට අධිකරණයට ඉඩ සැලසීම සම්බන්ධයෙන් ද එම සංවිධානය අවධානය යොමු කර තිබේ.
මෙවැනි විධිවිධාන මඟින් පුද්ගලයන්ට වෙනස්කම් සහිතව සැලකීම හා ඔවුන්ගේ බාහිර ලක්ෂණ හෝ සම්බන්ධතා පදනම් කරගනිමින් සැකයට භාජනය කිරීම දිරිගැන්විය හැකි බවත්, සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය දුර්වල කළ හැකි බවත් ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් අනතුරු අඟවා ඇත.
සහකාර පොලිස් අධිකාරී තනතුරට ඉහළ නිලධාරීන්ට ලබාදෙන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීමට ඉඩ සැලසීම ද තවත් ප්‍රධාන ගැටලුවක් ලෙස එම සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.
වධහිංසා හෝ වෙනත් අයුතු සැලකීම් සිදුවූ බව ඔප්පු කිරීමේ වගකීම චූදිතයන් වෙත පැවරීමට ද යෝජිත නීතියෙන් ඉඩ සැලසෙන බව ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් පවසයි.
පොලිසිය ඉල්ලා සිටින තොරතුරු ලබාදීමට පුද්ගලයන් බැඳී සිටින බවට විධිවිධාන ඇතුළත් වීම ද සංවිධානයේ විවේචනයට ලක්ව තිබේ. එම තොරතුරු ලබාදීමට අපොහොසත් වන පුද්ගලයන්ට වසර හතක් දක්වා සිරදඬුවමක් හෝ රුපියල් 200,000ක දඩයක් නියම කළ හැකි බව ද එහි සඳහන් වේ.
අධිකරණ අධීක්ෂණයකින් තොරව විදුලි සංදේශ හා ඩිජිටල් වාර්තා වෙත ප්‍රවේශ වීමට ඉඩ සැලසීමෙන් මාධ්‍යවේදීන්ගේ තොරතුරු මූලාශ්‍ර, නීතිඥවරුන්ගේ සන්නිවේදන සහ නීත්‍යනුකූල විරෝධතා සංවිධානය කරන පුද්ගලයන්ගේ කටයුතු නිරීක්ෂණයට ලක්වීමේ අවදානමක් පවතින බව ද ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් පෙන්වා දෙයි.
“වධහිංසා සහ වෙනත් අයුතු සැලකීම්වලින් ආරක්ෂා වීමට ඇති සහතික දුර්වල කරන, සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය අවදානමට ලක් කරන නීතියක් හඳුන්වා දීමෙන් ශ්‍රී ලංකාව ගමන් කරන්නේ භයානක මාවතකයි. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත සම්බන්ධයෙන් අතීතයේ සිදු වූ වැරදි යළි සිදු නොකළ යුතුයි. මෙය නතර කළ යුතුයි” යැයි ස්මෘති සිං මහත්මිය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළාය.
සංවිධානාත්මක අපරාධ මැඩලීම සඳහා මූලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරන ක්‍රියාමාර්ග හඳුනා ගැනීමට අර්ථවත් මහජන උපදේශන ක්‍රියාවලියක් ආරම්භ කරන ලෙසත්, යෝජිත පනත් කෙටුම්පත සම්පූර්ණයෙන්ම ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලෙසත් ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් රජයෙන් ඉල්ලා තිබේ.
මෙම ඉල්ලීමට පෙර ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව සහ ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය ද යෝජිත නීති කෙටුම්පත ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා තිබිණි.
කෙසේ වෙතත්, සංවිධානාත්මක අපරාධ ජාලවලට එරෙහි ක්‍රියාමාර්ග ශක්තිමත් කිරීම සහ බරපතළ අපරාධ මැඩලීම සඳහා ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාව වර්ධනය කිරීම මෙම පනත් කෙටුම්පතේ අරමුණ බව රජය පවසා තිබේ.
මෙම පනත් කෙටුම්පත ඔක්තෝබර් 6 වැනිදා ගැසට් කර ඔක්තෝබර් 20 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර ඇත. මේ වන විට එය පාර්ලිමේන්තුවේ පළමු වර කියවීමේ අදියරේ පවතී.
