ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ඉදිරි දින කිහිපය තුළ රටවල් දුසිම් ගණනකට බලපාන නව ආනයන තීරුබදු (Tariffs) පැනවීමට සූදානම් වන බව ඇමෙරිකානු වෙළෙඳ නියෝජිත ජේමිසන් ග්රීයර් (Jamieson Greer) අඟහරුවාදා (ජූලි 21) සංඥා කළේය. ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් තාවකාලිකව පනවා ඇති ගෝලීය තීරුබදු මෙම සතියේ අවසන් වීමට නියමිත පසුබිමක මෙම ප්රකාශය සිදු විය.
බලහත්කාර ශ්රමය වැළැක්වීමට ප්රමාණවත් ක්රියාමාර්ග නොගත් බවට චෝදනා එල්ල වී ඇති වෙළෙඳ හවුල්කරුවන් 60 දෙනෙකු ඉලක්ක කරමින් නව තීරුබදු පැනවීමට ට්රම්ප් පරිපාලනය සූදානම් වී ඇත. මෙය සිදු වන්නේ නීතිමය අභියෝග හේතුවෙන් පසුබෑමට ලක් වූ ට්රම්ප්ගේ වෙළෙඳ ප්රතිපත්තිය යළි ශක්තිමත් කිරීමට පරිපාලනය උත්සාහ දරමින් සිටින අවස්ථාවකදීය.
නව තීරුබදු පැනවීම පිළිබඳව CNBC මාධ්යවේදීන් විමසූ අවස්ථාවේ ග්රීයර් පැවසුවේ, “ඉතා ඉක්මනින් යම් ක්රියාමාර්ගයක් දැකගැනීමට අප බලාපොරොත්තු වෙනවා,” යනුවෙනි. කෙසේ වෙතත්, ඒ සඳහා නිශ්චිත කාලසටහනක් ඔහු සඳහන් කළේ නැත.
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් පෙබරවාරි මාසයේදී ට්රම්ප්ගේ තීරුබදු කිහිපයක් අවලංගු කිරීමෙන් පසු, ඔහු මෙම වසරේ සියයට 10ක ගෝලීය තාවකාලික තීරුබද්දක් පැනවීය. එම තාවකාලික බද්ද සිකුරාදා සිට කල් ඉකුත් වීමට නියමිතය.
විශ්ලේෂකයන්ගේ මතය වන්නේ, බලහත්කාර ශ්රමය පිළිබඳ ගැටලු පදනම් කරගත් සියයට 10 සිට සියයට 12.5 දක්වා වන නව තීරුබදු එම තාවකාලික බද්ද වෙනුවට ක්රියාත්මක වනු ඇති බවයි.
මෙම පියවර ගනු ලබන්නේ ඇමෙරිකාවේ වෙළෙඳ හවුල්කරුවන් මත පීඩනයක් ඇති කිරීම සඳහා තීරුබදු ප්රධාන මෙවලමක් ලෙස යළි භාවිත කිරීමට ට්රම්ප් උත්සාහ කිරීමත් සමඟය. එමඟින් ප්රතිචාරාත්මක බදු පැනවීම් සහ රාජ්යතාන්ත්රික ආතතීන් ඇතිවීමේ අවදානමක් ද මතුවී ඇත.
පසුගිය සතියේ වොෂින්ටනය බ්රසීලයෙන් ආනයනය කරන ඇතැම් භාණ්ඩ සඳහා සියයට 25ක නව තීරුබද්දක් ප්රකාශයට පත් කළ අතර, සඳුදා කැනඩාවේ භාණ්ඩ රැසක් සඳහා සියයට 50ක තීරුබද්දක් දින 30කින් ක්රියාත්මක වන පරිදි නිවේදනය කළේය.
කැනඩා අග්රාමාත්ය මාර්ක් කාර්නි අඟහරුවාදා පැවසුවේ තම රජය “සියලු විකල්ප” සලකා බලමින් සිටින බවයි. එමෙන්ම, අනාගත වෙළෙඳ ගිවිසුමක් පිළිබඳ සාකච්ඡා ඉදිරි සතිවලදී තවදුරටත් තීව්ර කිරීමට තමන් සහ ට්රම්ප් එකඟ වූ බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
අඟහරුවාදා ට්රම්ප් තවත් නිවේදනයක් නිකුත් කරමින්, ආනයනය කරන සාමාන්ය ඖෂධ (Generic Drugs) සඳහා 2028 අගෝස්තු මාසයේ සිට සියයට 100ක කර්මාන්ත විශේෂිත තීරුබද්දක් පැනවෙන බවත්, එය 2029 සිට සියයට 200 දක්වා ඉහළ නංවන බවත් ප්රකාශ කළේය.
කෙසේ වෙතත්, එම තීරුබද්ද 2026 අගෝස්තු මාසයේ සිට තාවකාලිකව සියයට බිංදුව දක්වා අඩු කරන බව ට්රම්ප් සඳහන් කළේය. එහි අරමුණ වන්නේ සාමාන්ය ඖෂධ නිෂ්පාදනය නැවත ඇමෙරිකාව තුළට ගෙන ඒම සඳහා කාලය ලබාදීම බව ඔහු පැවසීය.
බලහත්කාර ශ්රමය පිළිබඳ අවධානය
ජේමිසන් ග්රීයර් පැවසුවේ බලහත්කාර ශ්රමය සම්බන්ධයෙන් ගනු ලබන නව පියවර ඇමෙරිකාවේ වෙළෙඳ ගනුදෙනු වලින් බහුතරයක් ආවරණය කරන බවයි. එමඟින් ගෝලීය වෙළෙඳ ආතතීන් යළි උත්සන්න විය හැකි බවද විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙයි.
බලහත්කාර ශ්රමයට එරෙහිව යම් ක්රියාමාර්ග ගෙන ඇති බවට තක්සේරු කර ඇති කැනඩාව, යුරෝපා සංගමය, මෙක්සිකෝව, තායිවානය සහ එක්සත් රාජධානිය ඇතුළු වෙළෙඳ හවුල්කරුවන්ගෙන් ආනයනය කරන භාණ්ඩ සඳහා සියයට 10ක තීරුබද්දක් පැනවීමට නියමිතය.
චීනය, ඉන්දියාව සහ ජපානය ඇතුළු තවත් ප්රධාන ආර්ථිකයන් 40කට අධික සංඛ්යාවකින් ආනයනය කරන භාණ්ඩ සඳහා සියයට 12.5ක තීරුබද්දක් අය කෙරෙනු ඇත.
මේ අතර, යුරෝපා සංගමය මීට පෙර ප්රකාශ කර තිබුණේ, මෙවැනි හේතු පදනම් කරගෙන පැනවෙන තීරුබදු “සාධාරණ නොවන” බව තමන්ගේ ස්ථාවරය බවයි.
