ඉරානයට සහාය දක්වන හෝ එරට සමඟ ව්යාපාරික කටයුතුවල නිරත වන ඕනෑම රටකට “දැවැන්ත” ආර්ථික දඬුවම් පනවන බව ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් බ්රහස්පතින්දා අනතුරු අඟවා තිබේ.
මැදපෙරදිග යුද්ධය හයවැනි මාසයට ආසන්න වෙමින් පවතින අවස්ථාවක ඉරානයට එරෙහිව දැඩි ආර්ථික පීඩනයක් එල්ල කිරීමේ වැඩපිළිවෙළක් ලෙස මෙම අනතුරු ඇඟවීම සිදුකර ඇත.
මෙය කිසියම් රටකට එරෙහිව මෙතෙක් ක්රියාත්මක කළ “වඩාත්ම දැඩි ආර්ථික මෙහෙයුම” ලෙස හඳුන්වා දුන් ට්රම්ප්, ඉරානයට ලබාදෙන ඇතැම් ආර්ථික සහායන් වහාම නතර කළ යුතු බවද සඳහන් කළේය.
ට්රම්ප් සිය Truth Social ගිණුමේ පළ කළ පණිවුඩයක සඳහන් කර ඇත්තේ ඉරානය සමඟ ගිවිසුමකට එළඹීමට තමන් තරම් විශාල අවස්ථාවක් කිසිවෙකු ලබාදී නොමැති නමුත්, ඉරානය එම අවස්ථාව ලබාගැනීමට අසමත් වී ඇති බවයි.
ඉරානයට කිසියම් ආකාරයක ආර්ථික සහනයක් ලබාදෙන රටවල මූල්ය ආයතන, ව්යාපාර, ගුවන් තොටුපළ හෝ රාජ්ය ආයතන සම්බන්ධයෙන් “දැවැන්ත ආර්ථික ප්රතිවිපාක” ඇතිවන බවද ඔහු අනතුරු අඟවා තිබේ.
ඉරානයට සිදුකරන තෙල් ජාවාරම්, මුදල් හුවමාරු ගිවිසුම්, මුදල් මාරු කිරීම්, විදේශ විනිමය හුවමාරු මධ්යස්ථාන, නෞකා ලියාපදිංචි කිරීම් සහ ඉදිරිපස සමාගම් හරහා සිදුකරන කටයුතු වහාම නතර කළ යුතු බව ට්රම්ප් සඳහන් කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, එවැනි රටවලට එරෙහිව ගනු ලබන නිශ්චිත දඬුවම් පිළිබඳව ඔහු කිසිදු විස්තරයක් ඉදිරිපත් කර නොමැත. කිසිදු රටක නමක් සඳහන් නොකළද, “ඔවුන් කවුරුන්දැයි ඔවුන් දන්නවා” යනුවෙන් ට්රම්ප් පවසා තිබේ.
යුද්ධය ආරම්භ වීමට පෙර ඉරානයේ ප්රධාන වෙළෙඳ හවුල්කරුවන් අතර චීනය, ඉන්දියාව, තුර්කිය, ජර්මනිය, දකුණු කොරියාව සහ ජපානය ද විය.
මෙය “ආර්ථික ඩී-ඩේ” එකක් වනු ඇති බවත්, ඉරානය හුදකලා කර එරටින් එල්ල වන තර්ජනය පරාජය කිරීම සඳහා සියලු මිත්ර රටවල් ඇමෙරිකාව සමඟ එක්විය යුතු බවත් ට්රම්ප් වැඩිදුරටත් පැවසීය.
මේ අතර, ඉරානයේ මූල්ය මූලාශ්ර අඩපණ කිරීමේ අරමුණින් ඇමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර දෙපාර්තමේන්තුව මාස කිහිපයක සිට “Operation Economic Fury” නමින් ඉලක්කගත සම්බාධක ක්රියාත්මක කරමින් සිටී.
මැදපෙරදිග යුද්ධය ආරම්භ වූයේ පෙබරවාරි 28 වැනිදා ඇමෙරිකානු සහ ඊශ්රායල හමුදා ඉරානයට ඒකාබද්ධ ප්රහාර එල්ල කිරීමත් සමඟ බව වාර්තා වේ. එහිදී එරට නායකත්වයේ පිරිසක් ඇතුළු පුද්ගලයන් රැසක් මියගිය අතර, ඊට ප්රතිචාර වශයෙන් ඉරාන හමුදා මැදපෙරදිග පිහිටි ඇමෙරිකානු සහ ඊශ්රායල ඉලක්ක වෙත ප්රහාර එල්ල කර තිබේ.
