විදේශයන්හි ජීවත්වන ශ්රී ලාංකිකයින්ට ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට හැකි වන පරිදි යාන්ත්රණයන් පිළිබඳව රජය ගවේෂණය කරමින් සිටින අතර, ප්රධාන ආයතන අතර මූලික සාකච්ඡා දැනට සිදුවෙමින් පවතී.
මේ කාරණයට සමීප ආරංචි මාර්ග පැවසුවේ විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය රේඛීය අමාත්යාංශ සමඟ පාර්ශ්වකරුවන්ගේ උපදේශන වටයක් ආරම්භ කර ඇති බවත්, විදේශීය ඡන්ද ආකෘති පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක විශ්ලේෂණයක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇති බවත්ය.
කෙසේ වෙතත්, සමහර විදේශ රටවල භාවිතා කරන මහා පරිමාණ ආකෘති මෙම අදියරේදී සලකා බලනු නොලබන බව වාර්තා වේ.
විදේශගත ශ්රී ලාංකිකයින් කුමන කාණ්ඩවලට ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට සුදුසුකම් ලබන්නේද යන්න බලධාරීන් පරීක්ෂා කරමින් සිටී. සලකා බලනු ලබන එක් යෝජනාවක් වන්නේ ශ්රී ලංකා තානාපති කාර්යාල හරහා පවත්වනු ලබන පුද්ගල ඡන්ද ක්රමයකි.
ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට පෙර පුරවැසිභාවය සහ මැතිවරණ සුදුසුකම් සත්යාපනය කිරීමේ යාන්ත්රණයන් සමඟ අනිවාර්ය පූර්ව ලියාපදිංචි කිරීමේ ක්රමයක් සඳහා සමහර නිලධාරීන් පෙනී සිට ඇති බව දැනගන්නට ලැබේ.
සන්ඩේ මෝනිං පුවත්පතට අදහස් දක්වමින් විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ ප්රකාශකයෙකු පැවසුවේ විදේශයන්හි ජීවත්වන බොහෝ ශ්රී ලාංකිකයින්, විශේෂයෙන් මැද පෙරදිග සේවය කරන අය, ඔවුන්ගේ ශ්රී ලාංකික පුරවැසිභාවය රඳවාගෙන ජාතික ආර්ථිකයට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා දී ඇති බවයි.
“ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ නායකයින් තෝරා ගැනීමට අයිතියක් තිබෙනවා,” ප්රකාශකයා පැවසූ අතර, ජාත්යන්තරව, රටවල් කිහිපයක් දැනටමත් තම පුරවැසියන්ට විදේශයන්හි සිට තම තානාපති කාර්යාල හරහා ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට ඉඩ දී ඇති බව පැවසීය.
“එවැනි අවස්ථාවන්හිදී, විදේශ අමාත්යාංශය ඡන්ද මධ්යස්ථානවල ආරක්ෂාව වැනි විධිවිධාන ඇතුළුව අවශ්ය සහාය ලබා දීමෙන් ක්රියාවලියට පහසුකම් සපයයි,” ප්රකාශකයා පැහැදිලි කළේය.
නීති රාමු අධ්යයනය කිරීමට සහ ශ්රී ලංකාවේ එවැනි ක්රමයක් ක්රියාත්මක කළ හැකි ආකාරය තක්සේරු කිරීමට කමිටුවක් පිහිටුවා ඇති බව ප්රකාශකයා තහවුරු කළේය. කමිටුවට ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවේ, විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ සහ මැතිවරණ කොමිසමේ නියෝජිතයින් ඇතුළත් වේ.
දැනට සාකච්ඡා සිදුවෙමින් පවතින අතර, ක්රියාවලිය තවමත් මූලික අදියරේ පවතී.
මේ අතර, අවශ්ය නීතිමය සහ ක්රියා පටිපාටිමය ප්රතිසංස්කරණ නිර්දේශ කිරීම සඳහා වෙනම කමිටුවක් එහි සාකච්ඡා දිගටම කරගෙන යන බව මැතිවරණ කොමිසම තහවුරු කළේය.
විදේශ ඡන්දය ප්රකාශ කිරීම සඳහා යාන්ත්රණයක් ස්ථාපිත කිරීමේ උත්සාහයේ කොටසක් ලෙස විදේශයන්හි ජීවත්වන ශ්රී ලාංකික පුරවැසියන්ගෙන්, සිවිල් සමාජ සංවිධානවලින් සහ ශ්රී ලංකා දූත මණ්ඩල සහ තානාපති කාර්යාලවලින් කමිටුව මීට පෙර අදහස් සහ යෝජනා ඉල්ලා සිටියේය.
මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපති ආර්.එම්.ඒ.එල්. රත්නායක මහතා සන්ඩේ මෝර්නින් පුවත්පතට පැවසුවේ මේ සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා මේ වන විට සිදුවෙමින් පවතින බවයි.
විදේශයන්හි පදිංචි ශ්රී ලාංකික පුරවැසියන්ට දැනට රටේ මැතිවරණ රාමුව යටතේ ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට නොහැකි බැවින්, පවතින නීති සංශෝධන අධ්යයනය කිරීම සඳහා කැබිනට් මණ්ඩලය මීට පෙර කමිටුව පත් කර තිබුණි.
පත් කිරීමෙන් පසු, වඩාත් ප්රජාතන්ත්රවාදී, විනිවිද පෙනෙන සහ කාර්යක්ෂම ක්රමයක් සංවර්ධනය කිරීමේ අරමුණින්, විදේශයන්හි සිටින ශ්රී ලාංකික දූත මණ්ඩල, සිවිල් සමාජ සංවිධාන සහ විදේශයන්හි සිටින ශ්රී ලාංකික පුරවැසියන් ඇතුළු පාර්ශවකරුවන්ගෙන් ලිඛිත අදහස් ඉල්ලා සිටින මහජන නිවේදනයක් කමිටුව නිකුත් කළේය.
ඡන්දදායකයින් ලියාපදිංචි කිරීම, මැතිවරණ ප්රචාරක කටයුතු සහ ප්රචාරණය, ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමේ ක්රියා පටිපාටි සහ ඡන්ද ගණන් කිරීම සහ ප්රතිඵල ප්රකාශ කිරීම වැනි ප්රධාන ක්ෂේත්ර සඳහා ඉදිරිපත් කිරීම් ඉල්ලා සිටියේය.
ඉදිරිපත් කිරීම් සඳහා අවසාන දිනය පෙබරවාරි 15 වන දිනෙන් අවසන් විය.
විදේශගත ශ්රී ලාංකිකයින්ට තම ඡන්ද අයිතිය ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා විධිමත් යාන්ත්රණයක් ස්ථාපිත කිරීම ජාතික ජන බලවේගයේ ප්රතිපත්ති ප්රකාශනයේ පොරොන්දුවකි.
