දරුණුතම ආර්ථික කඩාවැටීමෙන් පසු සිදුවූ වේගවත් ප්රකෘතිමත් වීම හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ආර්ථිකය මේ වනවිට අර්බුදයට පෙර පැවති මට්ටමට ආසන්න වී ඇති බව මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා පවසයි.
රාජ්ය මූල්ය තත්ත්වය ශක්තිමත් වීම, මූල්ය ශේෂයන් වැඩිදියුණු වීම සහ ණය තිරසරභාවය කරා රට ගමන් කිරීම ආර්ථික ප්රකෘතිමත් වීමේ ප්රධාන සාධක බවද ඔහු පෙන්වා දී තිබේ.
2022 වසරේදී ශ්රී ලංකාව ඉතිහාසයේ පළමු ස්වෛරී ණය පැහැර හැරීමකට මුහුණ දීමට තරම් දරුණු වූ ආර්ථික සහ ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදයේ ගැඹුර සැලකිල්ලට ගැනීමේදී මෙම ප්රකෘතිමත් වීමේ වේගය විශේෂයෙන් වැදගත් බව මහ බැංකු අධිපතිවරයා සඳහන් කළේය.
විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය විසින් මෙම සතියේ සංවිධානය කළ සාකච්ඡාවකදී අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ, “ආර්ථිකය දැන් අර්බුදයට පෙර පැවති මට්ටමට ආසන්නව යළි ප්රකෘතිමත් වී තිබෙනවා. සාපේක්ෂව කෙටි කාලයක් තුළ සිදුවූ ශක්තිමත් ප්රකෘතිමත් වීමක් ලෙස මෙය හඳුන්වන්න පුළුවන්,” යනුවෙනි.
ආර්ථික අර්බුදය අතරතුර දැඩි විදේශ විනිමය හිඟයක් හේතුවෙන් ආනයන, ඉන්ධන සහ බලශක්ති සැපයුම් අඩාල වූ අතර, ඉහළ උද්ධමනය, ඉහළ පොලී අනුපාත සහ රුපියලේ දැඩි අවප්රමාණය වීම හේතුවෙන් ජනතාව සහ ව්යාපාර දැඩි පීඩනයකට ලක්විය.
ඉන් අනතුරුව ක්රියාත්මක කළ ස්ථාවරකරණ වැඩසටහනේ ප්රධාන අවධානය යොමුවූයේ විදේශ විනිමය සංචිත යළි ගොඩනැගීම, උද්ධමනය පාලනය කිරීම, රාජ්ය මූල්ය ශේෂයන් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම, රාජ්ය ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම සහ බාහිර මූල්ය තත්ත්වය ශක්තිමත් කිරීම කෙරෙහිය.
ශ්රී ලංකාව මුහුණ දුන් අර්බුදයේ දැඩිභාවය මෙන්ම සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය යළි ඇතිකරගත් වේගය හේතුවෙන් එය ජාත්යන්තර වශයෙන් කැපී පෙනෙන බවද වීරසිංහ මහතා පැවසීය.
“දරුණු ආර්ථික සහ ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදයකට මුහුණ දී ඉන් පසුව වේගවත්ම ප්රකෘතිමත් වීම් අත්කරගත් රටක් ලෙස ශ්රී ලංකාව හඳුනාගත හැකියි,” යනුවෙන් ඔහු සඳහන් කළේය.
රාජ්ය ආදායම විශාල ලෙස ඉහළට
රජයේ මූල්ය තත්ත්වය සැලකිය යුතු ලෙස වැඩිදියුණු වීම මෙම ආර්ථික හැරවුම් ලක්ෂ්යයේ ප්රධාන සාධකයක් වී තිබේ.
මහ බැංකු අධිපතිවරයාට අනුව, වසර තුනක් තුළ රජයේ ආදායම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට සාපේක්ෂව සියයට 100කට ආසන්න ප්රමාණයකින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
රාජ්ය ආදායම ඉතා පහළ මට්ටමකට වැටී රාජ්ය මූල්ය අසමතුලිතතා පුළුල් වූ කාල පරිච්ඡේදයක් ආපසු හරවමින් මෙම වර්ධනය සිදුව ඇති බව ඔහු පැවසීය.
ආදායම් රැස්කිරීම වැඩි කිරීම, වියදම් පාලනය සහ රාජ්ය මූල්ය ශේෂයන් වැඩිදියුණු කිරීම මෙන්ම ණය තිරසරභාවය සහතික කිරීමේ ක්රියාමාර්ග හරහා රජයට මූල්ය විනය පවත්වා ගැනීමට හැකිවී ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
2022 අර්බුදයෙන් පසුව ක්රියාත්මක වූ ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ වැඩසටහනේ තීරණාත්මක අංගයක් වූයේ මෙම රාජ්ය මූල්ය ගැලපීම බව මහ බැංකු අධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
එම අර්බුදයේදී දුර්වල රාජ්ය ආදායම, විශාල රාජ්ය මූල්ය හිඟය, ක්ෂය වූ විදේශ සංචිත සහ තිරසර නොවූ ණය බර එකට එකතු වීමෙන් ශ්රී ලංකාවට බාහිර ණය වගකීම් පියවීමට නොහැකි තත්ත්වයක් ඇතිවිය.
ශ්රී ලංකාවේ ණය ශ්රේණිය ඉහළ නැංවීමේ අපේක්ෂාවක්
මේ වනවිට රට ක්ෂණික ආර්ථික ස්ථාවරකරණ අවධියෙන් ඔබ්බට ගමන් කරමින් සිටින නමුත්, අත්කරගෙන ඇති ප්රගතිය පවත්වා ගැනීම සඳහා අඛණ්ඩ මූල්ය විනය සහ ප්රතිසංස්කරණවල ස්ථාවරභාවය අත්යවශ්ය වන බවද සඳහන් වේ.
ශ්රී ලංකාව සිය ස්වෛරී ණය ශ්රේණිය තවදුරටත් ඉහළ නංවා ගැනීම සඳහාද කටයුතු කරමින් සිටී.
ප්රධාන ජාත්යන්තර ණය ශ්රේණිගත කිරීමේ ආයතන තුන සමඟ ශ්රී ලංකාවේ ස්වෛරී ණය ශ්රේණිය සම්බන්ධයෙන් මේ වනවිට සාකච්ඡා පැවැත්වෙන බව වීරසිංහ මහතා පැවසීය.
අර්බුදය අතරතුර බාහිර ණය ගෙවීම් අත්හිටුවීම හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාව සීමිත ණය පැහැර හැරීමේ කාණ්ඩයට ඇතුළත් කර තිබූ අතර, ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ප්රගතියෙන් පසුව එම කාණ්ඩයෙන් ඉවත්ව ආයෝජන මට්ටමට පහළ ණය ශ්රේණිගත කිරීමේ කාණ්ඩයකට පැමිණ තිබේ.
දැන් අවධානය යොමුවී ඇත්තේ ශ්රී ලංකාවේ ණය ශ්රේණිය තවත් මට්ටමකින් ඉහළ නැංවීම සඳහා බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
“අත්කරගෙන ඇති ප්රගතිය පිළිබිඹු කරමින් ශ්රී ලංකාවට ඉතා ඉක්මනින් තවත් ණය ශ්රේණිගත කිරීමේ උසස්වීමක් ලැබෙනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා,” යනුවෙන් වීරසිංහ මහතා පැවසීය.
තවත් ණය ශ්රේණිගත කිරීමේ උසස්වීමක් මගින් ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික සහ රාජ්ය මූල්ය තත්ත්වය වැඩිදියුණු වී ඇති බවට බාහිර තක්සේරුවක් ලබාදෙනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, රට තවමත් ආයෝජන ශ්රේණියට පහළින් පවතී.
ස්වෛරී ණය තත්ත්වය වැඩිදියුණු වීම මගින් 2022 ණය පැහැර හැරීමෙන් පසු ගෝලීය ප්රාග්ධන වෙළෙඳපොළ සමඟ සබඳතා යළි සාමාන්ය තත්ත්වයට පත්කර ගැනීමට උත්සාහ කරන ශ්රී ලංකාව කෙරෙහි ජාත්යන්තර ආයෝජක විශ්වාසයද යළි ගොඩනැගීමට හැකිවනු ඇත.
කෙසේ වෙතත්, ඉදිරියේදී ආර්ථික ප්රකෘතිමත් වීමේ සාර්ථකත්වය තීරණය වනු ඇත්තේ අර්බුදයෙන් පසු අත්කරගත් සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය තිරසර ආර්ථික වර්ධනයක්, ආයෝජන වැඩිවීමක් සහ අනාගත දේශීය හා බාහිර කම්පනවලට මුහුණදීමේ වැඩි හැකියාවක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකිද යන්න මත බවද සඳහන් වේ.
ශ්රී ලංකාව අත්කරගත් අත්දැකීම දරුණු ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදවලින් රටවල් ගොඩ ඒම සම්බන්ධයෙන් ජාත්යන්තර මූල්ය ආයතන සහ ව්යාපාර සඳහා වැදගත් පාඩම් සපයන බවද මහ බැංකු අධිපතිවරයා පැවසීය.
ගැඹුරු ආර්ථික අර්බුදයකින් සාපේක්ෂව වේගයෙන් ගොඩඑමින් වඩාත් ස්ථාවර, ඔරොත්තු දෙන සහ තිරසර ආර්ථිකයක පදනම ගොඩනගා ගත හැකි ආකාරය පිළිබඳ උදාහරණයක් ලෙස ශ්රී ලංකාව ඉදිරියේදී සැලකිය හැකි බව ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
