ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ සහ අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම සඳහා රජය ඉදිරිපත් කිරීමට යෝජිත ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 22 වැනි සංශෝධනයට ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය දැඩි විරෝධය පළ කර තිබේ.
නිකුත් කළ නිවේදනයක් මගින් ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය රජයෙන් මෙන්ම ශ්රී ලංකා ජනතාවගෙන්ද මෙම යෝජනාවේ බරපතළ බලපෑම් පිළිබඳ අවධානය යොමු කරන ලෙස ඉල්ලා ඇත.
නඩු විභාග කඩිනම් කිරීම සහ අධිකරණ පද්ධතියේ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම මෙම සංශෝධනයේ අරමුණ බව රජය පවසන නමුත්, එම අරමුණු සහ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම අතර සෘජු සම්බන්ධයක් පැහැදිලි නොවන බවද එම සංගමය පෙන්වා දී තිබේ.
අධිකරණ සේවා සංගමය සහ අනෙකුත් පාර්ශ්වකරුවන් සමඟ එක්ව මෙම යෝජනාව ඒකමතිකව ප්රතික්ෂේප කර ඇති බවත්, එය අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට සෘජු මැදිහත්වීමක් ලෙස සලකන බවත් ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය සඳහන් කරයි. ආගමික නායකයන්, සිවිල් සමාජ සංවිධාන මෙන්ම ජාත්යන්තර නීතිඥ සහ විනිසුරු සංගම්ද මෙම යෝජනාවට විරෝධය පළ කර ඇති බව එහි සඳහන් වේ.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 107 වැනි වගන්තිය පෙන්වා දෙමින් ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය අවධාරණය කර ඇත්තේ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස සම්බන්ධ කරුණු “අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය” යන විෂය යටතේ පවතින බැවින්, එවැනි සංශෝධනයක් අධිකරණ ස්වාධීනත්වයට සෘජුව බලපාන බවයි.
එමෙන්ම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 3 වැනි වගන්තිය මගින් ජනතා පරමාධිපත්යය අන්සතු කළ නොහැකි බවත්, 4(ඇ) වගන්තිය මගින් අධිකරණ බලය පරමාධිපත්යයේ අත්යවශ්ය අංගයක් ලෙස පිළිගෙන ඇති බවත් සංගමය සිහිපත් කර තිබේ.
ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය 2022 වසරේදී ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ලබාදුන් SC SD 64–71/2022 තීන්දුවද උපුටා දක්වමින්, උසස් අධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 3 වැනි වගන්තිය උල්ලංඝනය කරන බව එම තීන්දුවෙන් තීරණය කර තිබූ බව සඳහන් කරයි.
රජය පවතින විරෝධතා සහ මහජන විවේචන නොතකා මෙම සංශෝධනය ඉදිරියට ගෙන යන්නේ නම්, එය නීත්යානුකූලව සම්මත කළ හැක්කේ ජනමත විචාරණයකදී ජනතාවගේ අනුමැතිය ලබාගැනීමෙන් පමණක් බවද සංගමය අනතුරු අඟවා ඇත.
මෙම පනත් කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු ඕනෑම පුරවැසියෙකුට එහි ව්යවස්ථානුකූලභාවය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ අභියෝග කිරීමට අවස්ථාව ලැබෙන බවද එම සංගමය පෙන්වා දී තිබේ.
එවැනි අවස්ථාවක විනිසුරුවරුන්ටම තමන්ගේම ධුර කාලය සම්බන්ධයෙන් තීන්දුවක් ලබාදීමට සිදුවීම අභිලාෂ ගැටුමක් ඇති කළ හැකි බවත්, එම තත්ත්වය අධිකරණය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය බිඳ දැමීමට සහ ප්රජාතන්ත්රවාදයේ මූලික කුළුණක් වන අධිකරණයේ විශ්වසනීයත්වයට හානි කිරීමට ඉඩ ඇති බවත් ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය අවධාරණය කර තිබේ.
වෙනත් රටවල මෙවැනි ව්යවස්ථා සංශෝධන සිදු කිරීමට පෙර පුළුල් උපදේශන සහ විශේෂඥ අදහස් ලබාගැනීමේ ක්රියාවලියක් ක්රියාත්මක වන නමුත්, මෙහිදී පාර්ශ්වකරුවන් සමඟ අර්ථවත් උපදේශනයක් සිදු නොවීම පිළිබඳව කනගාටුව පළ කරන බවද සංගමය සඳහන් කර ඇත.
යෝජනාව ඉතා කඩිනමින් ඉදිරියට ගෙන යාමද ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය විවේචනය කර ඇති අතර, එය මහජන විශ්වාසය අඩු කිරීමටත් අනාගත රජයන්ට අධිකරණ ස්වාධීනත්වය තම අවශ්යතා අනුව බලපෑමට ලක් කිරීමට භයානක පූර්වාදර්ශයක් නිර්මාණය කිරීමටත් හේතු විය හැකි බව අනතුරු අඟවා තිබේ.
උසස් අධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වෙනස් කිරීමක් සිදු කරන්නේ නම් එය ජනමත විචාරණයකදී ජනතාවගේ සෘජු අනුමැතියෙන් පමණක් සිදු කළ යුතු බව අවධාරණය කරමින් ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය, අධිකරණ ස්වාධීනත්වය ප්රජාතන්ත්රවාදී පාලනයේ මූලික කුළුණක් බව යළිත් අවධාරණය කර තිබේ.
