2026 ජූලි මාසයේදී S&P Global Ratings විසින් සිදුකරන ලද නවතම ඇගයීම අනුව, ශ්රී ලංකා රජය රටේ ස්වෛරී ණය ශ්රේණිගත කිරීම පෙර පැවති මට්ටමේම පවත්වා ගැනීමට සමත්ව ඇති බවත්, එය අඛණ්ඩ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පිළිබිඹු කරන බවත් රජය පවසයි.
සුළි කුණාටු ඩිට්වා (Ditwa) සහ මැදපෙරදිග ගැටුම් වැනි සැලකිය යුතු බාහිර අභියෝගවල බලපෑම් මධ්යයේ වුවද මෙම ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම විශේෂ වැදගත්කමක් දරන බව රජය සඳහන් කළේය.
ආර්ථික ප්රතිපත්ති දිශානතිය වෙනස් නොකර අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම හරහා මෙම ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කර ගැනීමට හැකි වූ බවත්, එය සැලකිය යුතු ජයග්රහණයක් ලෙස සලකන බවත් රජය ප්රකාශ කර ඇත.
S&P ඇගයීම මගින් ජාත්යන්තර ආයෝජකයන් සඳහා වැදගත් දර්ශකයක් වන ශ්රී ලංකාවේ මාරු කිරීමේ සහ පරිවර්තන හැකියාව (Transfer and Convertibility Assessment – T&C Assessment) හි සැලකිය යුතු දියුණුවක්ද පෙන්නුම් කරන බව රජය සඳහන් කරයි.
T&C Assessment මගින් රටකට ආයෝජන ප්රතිලාභ විදේශයට මාරු කිරීමට සහ දේශීය මුදල් විදේශ විනිමය බවට පරිවර්තනය කර ණය, පොලී සහ අනෙකුත් මූල්ය වගකීම් ගෙවීමට ඇති හැකියාව ඇගයීමට ලක් කරයි.
2022 වසරේදී දැඩි අවදානම් සහිත ‘CCC’ මට්ටමේ පැවති ශ්රී ලංකාවේ ණය ඇගයීම 2025 දී ‘CCC+’ දක්වාත්, 2026 දී ‘B-’ (B මයිනස්) මට්ටම දක්වාත් ඉහළ ගොස් තිබේ.
රජය පවසන්නේ මෙම ප්රගතියට ශක්තිමත් සාර්ව ආර්ථික ප්රතිපත්ති, වැඩිදියුණු වූ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය, විදේශ විනිමය ද්රවශීලතාව ශක්තිමත් කිරීම සහ විදේශ සංචිත ගොඩනැගීම ප්රධාන වශයෙන් දායක වී ඇති බවයි.
මෙම විදේශ විනිමය සංචිත ගොඩනැගීම ආනයන සීමා කිරීමෙන් හෝ ආර්ථික ක්රියාකාරකම් අඩාල කිරීමෙන් සිදු නොකළ බවද රජය අවධාරණය කර තිබේ. ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ මූල්ය හා මුදල් ප්රතිපත්ති මැදිහත්වීම් හරහා සාමාන්ය ආර්ථික ක්රියාකාරකම් පවත්වා ගනිමින් සංචිත ශක්තිමත් කර ඇති බව සඳහන් කර ඇත.
රජය පවසන්නේ මෙම ඇගයීම සමාජ මාධ්ය අදහස් මත නොව, එවැනි කරුණු ඇගයීමට විශේෂඥතාව සහ තාක්ෂණික දැනුම සහිත ජාත්යන්තර ආයතනයක් විසින් සිදුකර ඇති බැවින් එය සැලකිල්ලට ගත යුතු බවයි.
ශ්රී ලංකාවේ ණය විනිවිදභාවය වැඩිදියුණු කිරීම සහ ණය හිමියන් සමඟ සම්බන්ධතා ශක්තිමත් කිරීමද ‘B-’ T&C Assessment ලබාදීමට බලපෑ සාධක ලෙස ජාත්යන්තර මූල්ය ආයතන විසින් හඳුනාගෙන ඇති බව රජය සඳහන් කළේය.
අතීතයේ ප්රමාණවත් ණය විනිවිදභාවයක් නොතිබීම ආයෝජක විශ්වාසයට අහිතකර බලපෑම් ඇති කළ බවත්, රාජ්ය ණය කළමනාකරණයේ විනිවිදභාවය ශක්තිමත් කිරීම සහ ණය හිමියන් සමඟ විශ්වාසදායක සම්බන්ධතා පවත්වා ගැනීම අත්යවශ්ය බවත් රජය පෙන්වා දී තිබේ.
2025 වසරට සාපේක්ෂව 2026 වසරේදී ශ්රී ලංකාව ආයෝජක සම්බන්ධතා සහ ණය විනිවිදභාවය වැඩිදියුණු කිරීමේ සැලකිය යුතු ප්රගතියක් ලබා ඇති බවද සඳහන් කර ඇත.
ඒ අනුව, ශ්රී ලංකාවට හැකි ලකුණු 50න් 43.67ක ලකුණු ප්රමාණයක් හිමිව ඇති අතර, එය 2025 දී වාර්තා වූ 37.33ක ලකුණු ප්රමාණයට වඩා ලකුණු 6.34ක වැඩිවීමකි. 2026 දී ඇගයීමට ලක් කළ රටවල් අතර ශ්රී ලංකාව සිව්වන ස්ථානයට පත්ව තිබේ.
රජය පවසන්නේ ආයෝජක විශ්වාසය සහ ණය විනිවිදභාවයේ මෙම දියුණුව ශ්රී ලංකාවේ T&C Assessment මට්ටම ඉහළ යාමට ප්රධාන හේතුවක් වූ බවයි.
සමස්තයක් ලෙස, රජය ක්රියාත්මක කළ ප්රතිපත්ති, ස්ථාවර ආර්ථික කළමනාකරණය සහ විචක්ෂණශීලී මූල්ය ක්රියාමාර්ග මෙම ධනාත්මක ප්රතිඵල සඳහා දායක වී ඇති බව රජය පවසයි.
2026 පළමු කාර්තුවේදී ශ්රී ලංකා ආර්ථිකය 5.1%ක වර්ධනයක් වාර්තා කළ බවත්, එය ආර්ථිකයේ ප්රතිරෝධී හැකියාව සහ ක්රියාත්මක කළ ප්රතිපත්තිවල සාර්ථකත්වය පෙන්නුම් කරන බවත් රජය සඳහන් කරයි.
රාජ්ය සේවා සහ සංවර්ධන ආයෝජන සඳහා අවශ්ය ආදායම් උපයා ගැනීමද වැදගත් බව රජය පවසයි. රජය බලයට පත්වූ දා සිට දෛනිකව ආදායම් එකතු කිරීම නිරීක්ෂණය කරමින් මූල්ය ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට කටයුතු කළ බවද සඳහන් කර ඇත.
2026 ජූලි වන විට රජය වාර්ෂික ආදායම් ඉලක්කයෙන් 63.5%ක් සපුරා ඇති බවත්, වත්මන් කාර්ය සාධනය අනුව 2026 ආදායම් ඉලක්කය සම්පූර්ණයෙන්ම ලබා ගැනීමට පමණක් නොව එය ඉක්මවා යාමටද හැකි වනු ඇතැයි විශ්වාස කරන බවත් රජය පවසයි.
මෙම තත්ත්වය අයවැයෙන් යෝජනා කළ වියදම්, රාජ්ය පරිපාලනය පවත්වාගෙන යාම සහ මහජන සේවා සැපයීම සඳහා අවශ්ය මූල්ය හැකියාව රජයට ඇති බව තහවුරු කරන බවද සඳහන් කර තිබේ.
එමෙන්ම, අයවැයෙන් වෙන් කළ ප්රාග්ධන වියදම් සඳහාද අවශ්ය මූල්ය ඉඩකඩ රජය සතුව පවතින බව රජය පවසයි. මුදල් භාවිතයේ ප්රමාදයන් ඇති වන්නේ බොහෝවිට ක්රියාත්මක කිරීමේ ක්රියාවලීන්, පරිපාලන කාර්යක්ෂමතාව හෝ ක්රියාපටිපාටිමය ගැටලු හේතුවෙන් මිස මූල්ය හිඟයක් නිසා නොවන බවද සඳහන් කර ඇත.
විදේශ විනිමය සංචිත ගොඩනැගීමේදී ආර්ථික ක්රියාකාරකම් සීමා නොකළ බවත්, විනිමය අනුපාතය රුපියල් 400-500 දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි පළ වූ ඇතැම් අනාවැකි සනාථ නොවූ බවත් රජය සඳහන් කරයි.
කෙසේ වෙතත්, දේශීය පාලන ගැටලු, ව්යුහාත්මක අභියෝග සහ බාහිර අවදානම් තවදුරටත් පවතින බව රජය පිළිගෙන ඇත.
පසුගිය රජයන් විසින් සිදු කළ අසාර්ථක හෝ අඩු ආර්ථික ප්රතිලාභ සහිත ව්යාපෘති සඳහා ලබාගත් ණය සහ ඒවායේ බලපෑම් කළමනාකරණය කිරීම ප්රධාන අභියෝගයක් බවද සඳහන් කර තිබේ.
2025 වසරේදී පමණක් රජයට පොලී ගෙවීම් සඳහා රුපියල් බිලියන 2,500කට වැඩි මුදලක් වෙන් කිරීමට සිදුවූ බවත්, එය සංවර්ධන වියදම් සඳහා පීඩනයක් ඇති කළ බවත් රජය පවසයි.
කෙසේ වෙතත්, මධ්ය කාලීන ණය කළමනාකරණ රාමුවක් ක්රියාත්මක කිරීම හරහා ණය තිරසාරභාවය ශක්තිමත් කිරීමට පියවර ගෙන ඇති බවත්, ජාත්යන්තර ආයතන විසින්ද එය පිළිගෙන ඇති බවත් සඳහන් කර ඇත.
අනාගතයේදී භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර මත වැඩි වශයෙන් රඳා සිටීම සහ දිගුකාලීන, අඩු පොලී අනුපාත සහිත මූල්ය පහසුකම් ලබා ගැනීම සඳහා ශ්රී ලංකාව ක්රමයෙන් ගමන් කරමින් සිටින බව රජය පවසයි.
එමෙන්ම, ස්වාභාවික ආපදා සහ මැදපෙරදිග වැනි භූදේශපාලනික ගැටුම්වලින් ඇතිවන බලපෑම්වලට මුහුණ දීම සඳහා ශක්තිමත් ආර්ථිකයක් අවශ්ය බවද රජය අවධාරණය කරයි.
ඉන්ධන ආනයනය මත දැඩි ලෙස රඳා පැවතීම ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන අභියෝගයක් බවත්, බලශක්ති ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීම සඳහා අවශ්ය පියවර ගනිමින් සිටින බවත් රජය සඳහන් කර තිබේ.
මෙම සියලු ජයග්රහණ ශක්තිමත් තීරණ ගැනීම, ප්රතිපත්ති ස්ථාවරත්වය, දේශපාලන ස්ථාවරත්වය සහ ඵලදායී පාලනය හරහා ලබාගත් බව පවසන රජය, ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ ප්රතිලාභ ශ්රී ලාංකික ජනතාව වෙත ගෙන ඒම සඳහා සියලු පාර්ශ්වකරුවන්ගේ සහාය අවශ්ය බව අවධාරණය කරයි.
