චීන රාජ්ය දැවැන්තයෙකු වන සිනොපෙක් විසින් යෝජිත ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.7 ක ආයෝජනය සම්බන්ධයෙන් රජය තවමත් අවසන් තීරණයකට එළඹ නොමැත. ප්රධාන වශයෙන් ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් වසර එකහමාරකට වැඩි කාලයක් ගතවී ඇතත්, ව්යාපෘතියේ නියමයන් සහ කොන්දේසි පිළිබඳ එකඟ නොවීම් හේතුවෙන්.
2023 දී හම්බන්තොට තෙල් පිරිපහදුවක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ආයෝජනය කිරීම සඳහා සමාගම මූලික අනුමැතිය ලබා ගත්තේය. ඉන්පසු, ශ්රී ලංකාවේ විශාලතම විදේශ සෘජු ආයෝජනය (FDI) ලෙස හඳුන්වන ව්යාපෘතිය සඳහා වන අවබෝධතා ගිවිසුම, 2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා දෙවන වරටත් චීන සංචාරයක නිරත වූ අවස්ථාවේදී අත්සන් කරන ලදී.
ව්යාපෘතිය ක්රියාත්මක කළහොත්, දිනකට බොරතෙල් බැරල් 200,000 ක් සැකසීමේ හැකියාව එයට ලැබෙනු ඇත. නිෂ්පාදනයෙන් සියයට 20 ක් දේශීයව විකිණීමට සහ ඉතිරිය අපනයනය කිරීමට සමාගමට අවසර දීමට ශ්රී ලංකාව එකඟ වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, සමාගම දේශීය වෙළඳපොළට වැඩි ප්රවේශයක් ඉල්ලා ඇත. ඒ සඳහා, මුල් ගිවිසුමට සංශෝධන ඉල්ලා ඇත.
චීන විදේශ අමාත්ය වැන්ග් යී මහතා මීට පෙර ශ්රී ලංකා විදේශ අමාත්ය විජිත හේරත් මහතා හමුවූ අවස්ථාවේදී, මෙම ව්යාපෘතිය පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරිණි. එම අවස්ථාවේදී, හම්බන්තොට ව්යාපෘතියට අදාළ ගිවිසුම 2026 පළමු කාර්තුවේදී අවසන් කරන බව අමාත්ය හේරත් මහතා දැනුම් දුන්නේය.
කෙසේ වෙතත්, රජයේ ඉහළ පෙළේ මූලාශ්රයක් පැවසුවේ ව්යාපෘතියේ නියමයන් සහ කොන්දේසි සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටළු තවමත් විසඳා නොමැති බවයි.
“අඩුම තරමින් අපේක්ෂා කළ හැකි අනාගතයේදී ව්යාපෘතිය ආරම්භ වීමට ඉඩක් නැත,” මූලාශ්රය පැවසීය.
මූලාශ්රයට අනුව, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) සමඟ ඇති වැඩසටහන නිසා, සමාන තරඟකාරී ක්ෂේත්රයක් අපේක්ෂා කරන බැවින්, නිශ්චිත ව්යාපෘතියකට විශේෂ සහන ලබා දීමේදී රජයට යම් සීමාවන් තිබේ.
