ශ්‍රී ලංකාවේ වයස අවුරුදු 60ට වැඩි ජනගහනයෙන් අඩකට වැඩි පිරිසක් අවම වශයෙන් එක් නිදන්ගත රෝගයකින් පෙළෙන බව 2024 ජනගහන හා නිවාස සංගණන දත්ත අනාවරණය කරයි. රටේ ජනගහනය වේගයෙන් වයස්ගත වෙමින් පවතින පසුබිමක, වැඩිහිටි ජනතාව සඳහා සෞඛ්‍ය සේවා අවශ්‍යතා ඉහළ යමින් පවතින බව මෙම තත්ත්වය පෙන්වා දෙයි.
ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කළේ බෝ නොවන රෝග වැඩිහිටි පුද්ගලයන් සහ කාන්තාවන් අතර වඩාත් බහුලව දක්නට ලැබෙන බවයි.
2024 සංගණනයට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ජනගහනයෙන් 19.2%ක් හෙවත් ආසන්න වශයෙන් මිලියන 4.18ක පිරිසක් බෝ නොවන රෝගවලින් පෙළෙන බව වාර්තා වී තිබේ.
වාර්තා වූ බෝ නොවන රෝග අතරින් වැඩිම ව්‍යාප්තියක් පෙන්නුම් කර ඇත්තේ අධි රුධිර පීඩනය වන අතර එය 10.1%කි. දියවැඩියාව 8.5%ක් ලෙස වාර්තා වී තිබේ. මෙම රෝග කාන්තාවන් සහ වැඩිහිටි පුද්ගලයන් අතර වඩාත් බහුලව පවතින බව ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව පෙන්වා දෙයි.
විශේෂයෙන්ම වයස අවුරුදු 60 සහ ඊට වැඩි ජනගහනයෙන් අඩකට වැඩි පිරිසකට අවම වශයෙන් එක් නිදන්ගත රෝගයක් හෝ පවතින බව සංගණන දත්ත මගින් හෙළි වී තිබේ.
මෙම සංඛ්‍යා ලේඛන නිකුත් වන්නේ ශ්‍රී ලංකාව සැලකිය යුතු ජනගහන ව්‍යුහාත්මක වෙනසකට මුහුණ දෙමින් සිටින අවස්ථාවකදීය. 2024 සංගණනයට අනුව, වයස අවුරුදු 60 සහ ඊට වැඩි පුද්ගලයන් රටේ සමස්ත ජනගහනයෙන් 18%ක් නියෝජනය කරයි.
ජනගහන විද්‍යාව පිළිබඳ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරියක සහ ශ්‍රී ලංකා ජනගහන සංගමයේ සභාපති මහාචාර්ය මනෝරි කළුතන්තිරි වීරතුංග මහත්මිය පෙන්වා දුන්නේ ආයු අපේක්ෂාව ඉහළ යාම යනු වැඩිහිටි පුද්ගලයන් රෝගවලින් තොරව ජීවත් වන බව අනිවාර්යයෙන්ම අදහස් නොකරන බවයි.
වයස්ගත වීමත් සමඟ සංචලනය, ශ්‍රවණය, පෙනීම හෝ මතකය සම්බන්ධ වෙනස්කම්වලට මුහුණ දෙන අතරම, ඇතැම් වැඩිහිටි පුද්ගලයන්ට එකවර සෞඛ්‍ය ගැටලු කිහිපයක් කළමනාකරණය කිරීමට සිදුවන බව ඇය පැවසුවාය.
එබැවින් වැඩිහිටි පුද්ගලයන්ට අඛණ්ඩව සහාය ලබාදීමටත්, ඔවුන්ට අවශ්‍ය විවිධ සෞඛ්‍ය සේවා වෙත පහසුවෙන් යොමු වීමටත් හැකි සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියක් ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය බව මහාචාර්ය වීරතුංග මහත්මිය සඳහන් කළාය.
ශක්තිමත් ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය සේවාවක්, ඖෂධ භාවිතය නිරන්තරයෙන් සමාලෝචනය කිරීම, පුනරුත්ථාපන සේවා, මානසික සෞඛ්‍ය සහාය, ශ්‍රවණ හා පෙනීම සම්බන්ධ ප්‍රතිකාර මෙන්ම දෛනික කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය සහාය ද වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු ක්ෂේත්‍ර ලෙස ඇය පෙන්වා දුන්නාය.
වැඩිහිටි වියට පත්වීමට බොහෝ කලකට පෙර සිටම රෝග වැළැක්වීම, නිසි පෝෂණය සහ ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතු බවද ඇය අවධාරණය කළාය.
“ඔබට තිබෙන රෝගය කුමක්දැයි පමණක් සෞඛ්‍ය සේවාව විමසීම ප්‍රමාණවත් නැහැ. ‘ඔබට තවදුරටත් කරගෙන යාමට අවශ්‍ය කුමක්ද?’ යන්නත් විමසිය යුතුයි,” යනුවෙන් ඇය පැවසුවාය.
නිසි ප්‍රතිකාර, සහායක උපකරණ සහ සහාය ලබාදෙන පරිසරයක් පවතින්නේ නම්, නිදන්ගත රෝග කළමනාකරණය කරමින් වුවද බොහෝ වැඩිහිටි පුද්ගලයන්ට ක්‍රියාශීලීව ජීවත් විය හැකි බව මහාචාර්ය වීරතුංග මහත්මිය සඳහන් කළාය.
වැඩිහිටි ජනගහනයේ අවශ්‍යතාවලට ගැළපෙන පරිදි සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතිය වෙනස් කිරීමේ වැදගත්කමද සංගණන දත්ත මගින් අවධාරණය කෙරේ. එහිදී එක් එක් රෝගයට පමණක් ප්‍රතිකාර කිරීම වෙනුවට වැඩිහිටි පුද්ගලයන්ගේ සමස්ත සෞඛ්‍ය සහ ජීවන අවශ්‍යතා පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වේ.
2024 ජනගහන හා නිවාස සංගණනයට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ජනගහනය 21,781,800කි. සංගණනය සඳහා සංගණන මොහොත ලෙස 2024 දෙසැම්බර් 18 මධ්‍යම රාත්‍රිය යොදාගෙන තිබූ අතර, අවසන් සංගණන වාර්තාව ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් 2026 අප්‍රේල් මාසයේදී නිකුත් කර තිබේ.
මෙම තොරතුරු නිකුත් වන්නේ 2026 ජාත්‍යන්තර වැඩිහිටි දිනයට පෙර වන අතර, මෙවර එහි ජාත්‍යන්තර තේමාව ලෙස “The Age of Longevity: Rethinking Systems for Longer Lives” හෙවත් “දීර්ඝායුෂයේ යුගය: දිගු ජීවිත සඳහා පද්ධති නැවත සිතා බැලීම” යන්න යොදාගෙන තිබේ.
මෙම දත්ත මගින් අවධාරණය කෙරෙන්නේ ජනතාව කොපමණ කාලයක් ජීවත් වන්නේද යන්න පමණක් නොව, නිදන්ගත රෝග සමඟ ජීවත් වන වැඩිහිටි පුද්ගලයන්ට ස්වාධීනත්වය සහ යහපත් ජීවන තත්ත්වය පවත්වාගෙන යාම සඳහා සෞඛ්‍ය හා සමාජ සහාය පද්ධති සකස් කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවද ශ්‍රී ලංකාව අවධානය යොමු කළ යුතු බවයි.
