ඇමෙරිකානු තාක්ෂණ දැවැන්තයන් වන Google, Apple, Amazon සහ Meta වැනි සමාගම්වලට එරෙහිව යුරෝපා සංගමය පනවා ඇති තරග විරෝධී දඩ සහ අනෙකුත් දඬුවම්වලට ප්රතිචාර වශයෙන් යුරෝපා සංගමයට එරෙහිව තීරු බදු පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කරන බවට ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිකුරාදා තර්ජනය කළේය.
විශේෂයෙන්ම, තමන්ගේම සෙවුම් යන්ත්රයට සහ Play යෙදුමට අසාධාරණ වාසියක් ලබාදුන් බවට චෝදනා කරමින් Google සමාගමට එරෙහිව බ්රහස්පතින්දා නිකුත් කළ යුරෝ මිලියන 890ක (ආසන්න වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1ක) දඩය ඔහු සඳහන් කළේය.
ට්රම්ප්ගේ මෙම තර්ජනය පැමිණියේ ඔහුගේ පරිපාලනය යුරෝපා සංගමය ඇතුළු රටවල් ගණනාවකට නවතම තීරු බදු පැනවීමෙන් පැය කිහිපයකට පසුවය. මෙම නව තීරු බදු පනවා ඇත්තේ ඔවුන්ගේ සැපයුම් දාමවල බලහත්කාර ශ්රමය භාවිතයෙන් නිෂ්පාදනය කරන ලද භාණ්ඩ ආනයනය වැළැක්වීමට ප්රමාණවත් ක්රියාමාර්ග නොගත් බවට චෝදනා කරමිනි.
ඇමෙරිකාවේ වෙළෙඳ හවුල්කරුවන් සහ යුරෝපා සංගමය, ජපානය සහ ඕස්ට්රේලියාව වැනි මිතුරු රටවල් මෙම නව තීරු බදු සම්බන්ධයෙන් කෝපය සහ අවුල් සහගත ප්රතිචාර දක්වා ඇත.
ට්රම්ප් අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පැවසුවේ කුමක්ද?
ට්රම්ප් මෙම අනතුරු ඇඟවීම ඔහුගේ Truth Social සමාජ මාධ්ය වේදිකාවේ දීර්ඝ සටහනක් මගින් නිකුත් කළේය.
“යුරෝපා සංගමය නැවතත් එය කරමින් සිටින අතර, සාමාන්ය පරිදිම GREAT American Companies වෙත සෘජුවම ඉලක්ක කරමින් සිටී!” යනුවෙන් ඔහු සඳහන් කළේය.
ඉන්පසු ඔහු විවිධ තාක්ෂණ සමාගම්වලට එරෙහිව පනවා ඇති දඩ හෝ එකතුවූ දඩ මුදල් ලැයිස්තුගත කළ අතර, ඒවා “කිසිදු හේතුවක් නොමැතිව” සහ “කිසිදු පැහැදිලි කිරීමකින් තොරව” පනවා ඇති බවට චෝදනා කළේය.
Google සමාගමට එරෙහි නවතම දඩයද ඔහු සඳහන් කළ අතර, කිසිදු කාල සීමාවක් හෝ සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් නොකරමින් එම දඩ එකතුව “ඩොලර් බිලියන 18කට වැඩි” බව ප්රකාශ කළේය.
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ පැවති නඩු කිහිපයකින් එකක් ලෙස Google සමාගමට එරෙහිව පනවා තිබූ වාර්තාගත ඩොලර් බිලියන 4කට වැඩි දඩයක් යුරෝපා අධිකරණ විසින් මෑතකදී තහවුරු කර තිබුණි.
“ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය යුරෝපයේ ‘මුදල් පෙට්ටියක්’ නොවන අතර, එසේ වීමට අපි ඉඩ නොදෙමු. ඇමෙරිකානු සමාගම් සහ ඒ හරහා ඇමෙරිකානු බදු ගෙවන්නන් ‘සූරාකෑමට’ එරෙහිව අපි වහාම 301 පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කරන බව මෙම සත්යය නියෝජනය කරයි,” යනුවෙන් ට්රම්ප් පැවසීය.
301 පරීක්ෂණයක් යනු කුමක්ද?
301 පරීක්ෂණ යනු 2025 වසරේ “Liberation Day” ලෙස ට්රම්ප් හැඳින්වූ අවස්ථාවේදී ඔහු පැනවූ ගෝලීය තීරු බදු සම්බන්ධයෙන් තම බල සීමාව ඉක්මවා ගිය බවට එක්සත් ජනපද ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කිරීමෙන් පසුව තීරු බදු පැනවීමට ඔහු භාවිත කරන නව ක්රමවේදයකි.
මෙම පරීක්ෂණය 1974 වෙළෙඳ පනතේ 301 වගන්තිය මත පදනම් වන අතර, ඇමෙරිකාවට අසාධාරණ වෙළෙඳ ක්රියාමාර්ග සිදුකරන බවට එක්සත් ජනපදය අභ්යන්තරව තහවුරු කිරීමෙන් පසු ප්රතිචාරාත්මක සම්බාධක හෝ තීරු බදු පැනවීමට ඉඩ සලසයි.
එවැනි පරීක්ෂණ දුසිම් ගණනක් මේ වනවිට ක්රියාත්මක කිරීමට සූදානම්ව පවතී.
“යුරෝපා සංගමය මෙම නීති විරෝධී සහ සම්පූර්ණයෙන්ම සදාචාර විරෝධී ක්රියාව සඳහා විශාල මිලක් ගෙවනු ඇත. මම ඔවුන්ට මේ පිළිබඳව නිරන්තරයෙන් අනතුරු අඟවා ඇත,” යනුවෙන් ට්රම්ප් පැවසීය.
“මෙම දඬුවම් සම්පූර්ණයෙන්ම ආපසු හැරවිය යුතු අතර, ඉතා ඉක්මනින් ඔවුන්ට සැලකිය යුතු තීරු බද්දක් පැනවීමට අප අපේක්ෂා කරමු. ඉදිරියේදී දැනුම් දෙන්නම්!” යනුවෙන් ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
ඇමෙරිකානු වෙළෙඳ නියෝජිත ජැමීසන් ග්රීර්ද බ්රහස්පතින්දා මෙම තීරණය විවේචනය කරමින්, යුරෝපා සංගමයේ ක්රියාමාර්ගය “නිර්මාණාත්මක සංවාදයට බාධාවක්” බවත්, අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා පවතින වෙළෙඳ ස්ථාවරත්වයට “සැබෑ අවදානමක්” ඇති කරන බවත් පැවසීය.
ට්රම්ප්ගේ “Liberation Day” තීරු බදු වැඩසටහනෙන් පසු පසුගිය වසරේ ඇතිකරගත් අස්ථාවර වෙළෙඳ ගිවිසුමේ කොන්දේසි සම්බන්ධයෙන් යුරෝපා සංගමය සහ ඇමෙරිකාව අතර මතභේද පවතී.
යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රටවල් 27කට අධික සංඛ්යාව සහ බ්රසල්ස්හි ආයතන හරහා සිදුවන මන්දගාමී අනුමත කිරීමේ ක්රියාවලිය ට්රම්ප් පරිපාලනයේ අප්රසාදයට හේතු වී ඇත.
