ඉදිරි 2027 අයවැය මඟින් මෙරට ප්‍රාග්ධන වෙළෙඳපොළ (Capital Market) සංවර්ධනය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමුකිරීමට රජය සැලසුම් කර ඇති අතර, යටිතල පහසුකම් ඇතුළු ප්‍රාග්ධන වියදම් සඳහා රුපියල් ට්‍රිලියන 2ක දැවැන්ත මුදලක් වෙන් කිරීමට සහ රාජ්‍ය ව්‍යවසායන් (SOEs) ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සඳහා නව නීති හඳුන්වා දීමට පියවර ගන්නා බව මුදල් හා ක්‍රමසම්පාදන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ආචාර්ය අනිල් ජයන්ත ප්‍රනාන්දු මහතා ප්‍රකාශ කළේය.
ශ්‍රී ලංකා සුරැකුම්පත් සහ විනිමය කොමිෂන් සභාව (SEC) සහ කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ (CSE) එක්ව සංවිධානය කරන ලද “ප්‍රත්‍යස්ථතාවෙන් තිරසාර වර්ධනයක් කරා – 2026 කර්මාන්ත සංසදය” (Industry Forum 2026) අමතමින් නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා මේ බව සඳහන් කළේය. 2027 මුදල් වර්ෂය සඳහා වන අයවැය ලේඛනය එළඹෙන නොවැම්බර් 12 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.
රට සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ සිට සැබෑ ආර්ථික පරිවර්තනයක් කරා ගෙන යාමට නම් ආයෝජන ශක්තිමත් කිරීම සහ ප්‍රාග්ධන වෙළෙඳපොළ දියුණු කිරීම රජයේ මීළඟ ප්‍රමුඛතාව බව පැවසූ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා, සුරැකුම්පත් සහ විනිමය කොමිසම ඉදිරිපත් කළ යෝජනා 12න් බහුතරයකට මුදල් අමාත්‍යාංශයේ එකඟතාව හිමිව ඇති බවත් ඉන් කිහිපයක්ම ඉදිරි අයවැයට ඇතුළත් කිරීමට අපේක්ෂා කරන බවත් පැවසීය.
රුපියල් ට්‍රිලියන 2ක ප්‍රාග්ධන වියදම්
ප්‍රාග්ධන වියදම් ලෙස වෙන්කෙරෙන රුපියල් ට්‍රිලියන 2ක මුදල මහාමාර්ග, දුම්රිය මාර්ග, ග්‍රාමීය මාර්ග සම්බන්ධතාව, සැපයුම් ජාල (Logistics), ප්‍රවාහන යටිතල පහසුකම් සහ තෝරාගත් සමාජ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති වෙනුවෙන් යෙදවීමට ප්‍රමුඛත්වය ලබාදෙන බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. කෙසේවෙතත්, රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයේ පවතින නිලධාරිවාදී ප්‍රමාදයන් සහ සම්පත් සීමාවන් හේතුවෙන් මෙම ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී යම් ප්‍රමාදයන් සිදුවන බවද ඔහු පිළිගත්තේය.
බදු සංශෝධන පිළිබඳ බලාපොරොත්තු
2025 වසර අවසන් වන විට රජයේ බදු ආදායම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) සියයට 16 සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, එය මුලින් 2030 සඳහා ඉලක්ක කර තිබූ සියයට 15.4ක ප්‍රතිශතයද ඉක්මවා යාමක් බව ආචාර්ය ෆර්නැන්ඩෝ මහතා සිහිපත් කළේය.
ආදායම් ඉලක්ක ස්ථාවර කරගැනීමෙන් අනතුරුව වත්මන් බදු ව්‍යුහයේ වෙනස්කම් සිදුකිරීම කෙරෙහි රජයේ අවධානය යොමුවනු ඇතැයි පැවසූ ඔහු, ආයතනික සහ පුද්ගල ආදායම් බදු පිළිබඳ මහජන කනස්සල්ලක් පැවතුණද, කල්වේලා ඇතිව බදු අනුපාත අඩුකිරීම මඟින් ආදායම් එකතුකිරීමට හානි සිදුවිය හැකි බව පැහැදිලි කළේය. කෙසේවෙතත්, ඉදිරියේදී වක්‍ර බදු (Indirect taxes) අඩුකිරීම කෙරෙහි සලකා බැලිය හැකි බවට ඔහු ඉඟි පළ කළේය.
රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සහ නව පනත
ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය ව්‍යවසායන් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇති ආයතන 527ක් පැවතියද, ඉන් සැබෑ වාණිජමය කටයුතුවල නිරත වන්නේ සීමිත සංඛ්‍යාවක් බව නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා සඳහන් කළේය. ඒ අනුව තෝරාගත් රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම, විවිධාංගීකරණය කිරීම සහ තවත් ආයතන කිහිපයක් ඒකාබද්ධ කිරීමට (Merge) රජය අපේක්ෂා කරයි.
මේ වෙනුවෙන් යෝජිත නව ‘රාජ්‍ය ව්‍යවසාය පනත’ (SOE Act) හරහා පොදු නීතිමය රාමුවක් ස්ථාපිත කෙරෙන අතර, තෝරාගත් රාජ්‍ය ව්‍යවසායන්ට ස්වාධීන තීරණ ගැනීමේ බලය සහිත පොදු සමාගම් (Companies) ලෙස ක්‍රියාත්මක වීමට ඉඩ සැලසේ.
“සාමාන්‍ය වෙළෙඳාමේ යෙදීම හෝ හෝටල් පවත්වාගෙන යාම රජයේ මූලික වගකීමක් නොවේ. රජයේ කාර්යභාරය විය යුත්තේ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් සඳහා පහසුකම් සැලසීමයි,” යනුවෙන් නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා අවධාරණය කළේය.
කෙසේවෙතත්, වෙළෙඳපොළ තුළ අනිසි බලපෑම් ඇතිවීම වැළැක්වීම උදෙසා බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛ ආයතනවල රජයේ මැදිහත්වීම තවදුරටත් රඳවා ගන්නා බවද ඔහු පැවසීය.
තනි කවුළු ආයෝජන ක්‍රමය සහ විනිමය අනුපාතය
ආයෝජකයින්ට අවශ්‍ය සියලු සේවාවන් එකම ඩිජිටල් වේදිකාවක් ඔස්සේ ලබාදීම සඳහා සැලසුම් කර ඇති තාක්ෂණික ‘තනි කවුළු ව්‍යාපෘතියේ’ (Single Window Project) කටයුතු මේ වන විට අවසන් අදියරට පැමිණ ඇති බව මෙහිදී හෙළිවිය. කොටස් වෙළෙඳපොළ අභ්‍යන්තර තොරතුරු අයථා ලෙස භාවිත කිරීම (Insider trading) සහ වෙළෙඳපොළ හැසිරවීම් වැළැක්වීම මඟින් ආයෝජක විශ්වාසය සුරැකිය යුතු බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.
තවද, විදේශ විනිමය අනුපාතය කෘත්‍රිමව පාලනය නොකර, වෙළෙඳපොළ ඉල්ලුම සහ සැපයුම මත තීරණය වීමට රජය දිගටම ඉඩ හරින බව ඔහු සඳහන් කළේය. ගෝලීය වෙළෙඳ යුද්ධ, මැදපෙරදිග අර්බුද, ස්වභාවික විපත් සහ දේශගුණික විපර්යාසයන් මෙරට ආර්ථිකයට එල්ල විය හැකි අවදානම් සාධක ලෙසද ඔහු හඳුනාගත්තේය.
මෙහිදී ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අධිපති ආචාර්ය පී. නන්දලාල් වීරසිංහ, සුරැකුම්පත් හා විනිමය කොමිෂන් සභාවේ සභාපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය ඩී.බී.පී.එච්. දිසාබණ්ඩාර සහ කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළේ සභාපති දිමුත් අබේසේකර යන මහත්වරුද සමුළුව අමතා අදහස් දැක්වූහ.
