2026 ඔක්තෝබර් 16 වැනිදා දිනැති ගැසට් පත්‍රයේ අතිරේකයක පළ කර ඇති සිවිල් නඩු විධාන සංග්‍රහය (සංශෝධන) පනත් කෙටුම්පත, අධිකරණ සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍යවරයාගේ නියෝගය මත ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
යෝජිත නීති සංශෝධන යටතේ, වීඩියෝ සම්බන්ධතා ඔස්සේ දුරස්ථව සාක්ෂි ලබාදීමට අවසර දීමේ බලය අධිකරණවලට හිමි වේ. ඒ සඳහා නඩුවේ සියලු පාර්ශ්වයන්ගේ එකඟතාව මත, එක් පාර්ශ්වයක ඉල්ලීමක් අනුව හෝ අධිකරණයේම මූලිකත්වයෙන් පියවර ගත හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, පාර්ශ්වයන් හෝ සාක්ෂිකරුවන් ඉදිරිපත් කරන විරෝධතා සැලකිල්ලට ගත යුතු අතර, දුරස්ථව සාක්ෂි ලබාදීම හේතුවෙන් අධිකරණ ක්‍රියාදාමයේ සාධාරණත්වයට හානියක් නොවන බවට අධිකරණ සහතික විය යුතුය.
විදේශයන්හි පදිංචි සාක්ෂිකරුවන්ට ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමකින් තොරව සාක්ෂි ලබාදීමට අවස්ථාව සැලසෙන ප්‍රතිපාදන ද මෙම පනත් කෙටුම්පතට ඇතුළත් කර තිබේ.
එවැනි අවස්ථාවලදී, සාක්ෂිකරුවන්ගෙන් ප්‍රශ්න කිරීම සම්බන්ධීකරණය කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාල, මහ කොමසාරිස් කාර්යාල හෝ කොන්සල් කාර්යාලවලට අනුයුක්ත රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නිලධාරීන් පත් කිරීමට අධිකරණවලට හැකි වනු ඇත.
එවැනි රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නියෝජනයක් නොමැති අවස්ථාවලදී, නීති වෘත්තිකයන් හෝ නොතාරිස්වරුන් ඇතුළු සුදුසුකම්ලත් වෙනත් පුද්ගලයන් පත් කිරීමට ද ප්‍රතිපාදන යෝජනා කර ඇත.
ප්‍රමාණවත් ආරක්ෂණ ක්‍රමවේද පවතින බවට සහතික වීමේ කොන්දේසියට යටත්ව, කොමසාරිස්වරයකු පත් නොකර විදේශයක සිට සාක්ෂි ලබාදීමට අවසර දීමට ද නිශ්චිත අවස්ථාවලදී අධිකරණයට බලය පැවරීමට යෝජනා කර තිබේ.
අසනීප තත්ත්වයන් හෝ ශාරීරික සීමාවන් හේතුවෙන් අධිකරණයට පැමිණීමට නොහැකි සාක්ෂිකරුවන් සඳහා ද විශේෂ විධිවිධාන යෝජනා කර ඇත. ඒ අනුව, ඔවුන්ගේ නිවෙස්වල සිට හෝ වෙනත් ස්ථානයක සිට සාක්ෂි සටහන් කර ගැනීමට අවස්ථාව සැලසෙනු ඇත.
සාක්ෂිකරුවන්ගේ අනන්‍යතාව තහවුරු කිරීම, රහස්‍යභාවය ආරක්ෂා කිරීම, සාක්ෂි විද්‍යුත් ක්‍රමයෙන් පටිගත කිරීම සහ අවසරයකින් තොරව පටිගත කිරීම් සිදු කිරීම වැළැක්වීම සම්බන්ධ ආරක්ෂණ විධිවිධාන ද පනත් කෙටුම්පතට ඇතුළත් කර තිබේ.
දුරස්ථව ලබාදෙන සාක්ෂිවලට අධිකරණය තුළ පෞද්ගලිකව පෙනී සිට ලබාදෙන සාක්ෂිවලට සමාන නීතිමය පිළිගැනීමක් හිමි වනු ඇත. ඒ අනුව, අසත්‍ය සාක්ෂි ලබාදීම සහ අධිකරණයට අපහාස කිරීම සම්බන්ධ නීති ද එම සාක්ෂිවලට අදාළ වේ.
වීඩියෝ සම්බන්ධතාවට බලපාන තාක්ෂණික දෝෂ ඇති වුවහොත්, නඩු විභාගය තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට හෝ වෙනත් දිනයකට කල් තැබීමට ද අධිකරණවලට බලය හිමි වනු ඇත.
නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය භාවිතයෙන් සාක්ෂිකරුවන්ගෙන් සාක්ෂි ලබාගැනීම පහසු කිරීමත්, දැනට පවතින අධිකරණ ක්‍රියාපටිපාටි සහ ආරක්ෂණ ක්‍රමවේද පවත්වාගෙන යාමත් මෙම සංශෝධනවල අරමුණ වේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙය තවමත් පනත් කෙටුම්පතක් පමණක් වන අතර, නීතියක් බවට පත්වීමට පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වේ. එහි ප්‍රධාන විධිවිධාන බලාත්මක වන දිනය පසුව ගැසට් නිවේදනයක් මගින් අමාත්‍යවරයා විසින් නියම කරනු ඇත.
