ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදය සහ දේශීය ඉල්ලුමේ දුර්වලතාව හමුවේ අපනයන ඉහළ යාමෙන් ලැබෙන වාසිවලට අභියෝග එල්ල වුවද, චීන ආර්ථිකය මේ වසරේ තුන්වැනි කාර්තුවේදී අපේක්ෂා කළ මට්ටමට වඩා තරමක් ඉහළ වර්ධනයක් වාර්තා කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, සඳුදා නිකුත් කළ සංඛ්‍යාලේඛන අනුව එම වර්ධනය රජයේ වාර්ෂික ඉලක්කයේ පහළ සීමාවට ආසන්නව පවතී.
ලොව දෙවැනි විශාලතම ආර්ථිකය වන චීනය මෑත වසරවලදී වෙනස්ම ආර්ථික ගමන්මඟක් පෙන්නුම් කර තිබේ. කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන සඳහා ඇති ඉල්ලුම හේතුවෙන් අපනයන ඉහළ යාම, දිගුකාලීන දේපළ වෙළෙඳපොළ අර්බුදයේ සහ පාරිභෝගික විශ්වාසය පහළ මට්ටමක පැවතීමේ බලපෑම් යම් තරමකට යටපත් කර ඇත.
චීනයේ ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන කාර්යාංශයට අනුව, ජූලි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කාලය තුළ එරට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) 4.5%කින් වර්ධනය වී තිබේ.
එය පෙර කාර්තුවේ වාර්තා වූ 4.3%ක වර්ධනයට වඩා ඉහළ අගයක් වන අතර, ප්‍රංශ පුවත් සේවය (AFP) ආර්ථික විශේෂඥයන් අතර සිදු කළ සමීක්ෂණයකින් පුරෝකථනය කළ 4.4%ක වර්ධනය ද සුළු වශයෙන් ඉක්මවා යයි.
මෙම වසරේ චීනයේ ආර්ථික වර්ධන ඉලක්කය 4.5%ත් 5.0%ත් අතර මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට බීජිං පාලනය අපේක්ෂා කරයි. එය දශක කිහිපයකින් නියම කළ පහළම වාර්ෂික වර්ධන ඉලක්කයයි.
සංඛ්‍යාලේඛන නිකුත් කිරීමෙන් පසු පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන කාර්යාංශයේ නියෝජ්‍ය ප්‍රධානී මාඕ ෂෙන්යොං ජාත්‍යන්තර ආර්ථික පසුබිම “සංකීර්ණ සහ අස්ථාවර” බව විස්තර කළේය.
එමෙන්ම, චීනයේ දේශීය ඉල්ලුම “ප්‍රමාණවත් නොවන” මට්ටමක පවතින බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් මන්දගාමී වීම හමුවේ ඉලක්කගත සහායක් ලබාදීමේ අරමුණින්, සැප්තැම්බර් අගදී බීජිං පාලනය ඇතැම් නිවාස මිලදී ගැනීම් සඳහා උකස් ණය සහනාධාර සහ යටිතල පහසුකම් ආයෝජන සඳහා සහාය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළක් හඳුන්වා දුන්නේය.
මේ වසරේ පාරිභෝගික ක්‍රියාකාරකම් ආර්ථික වර්ධනයට බාධාවක් වී තිබුණ ද, සඳුදා නිකුත් කළ වෙනම දත්තවලට අනුව පසුගිය මාසයේ සිල්ලර වෙළෙඳ අලෙවිය 1.1%කින් ඉහළ ගොස් තිබේ. එය මාර්තු මාසයෙන් පසු වාර්තා වූ වේගවත්ම වර්ධනයයි.
කෙසේ වෙතත්, පින්පොයින්ට් ඇසට් මැනේජ්මන්ට් ආයතනයේ ප්‍රධාන ආර්ථික විශේෂඥ ෂිවේයි ෂැං පවසන්නේ සැප්තැම්බර් මාසයේදී ආර්ථික වර්ධන වේගය තවදුරටත් “මන්දගාමී” මට්ටමක පැවති බවයි.
“උද්ධමනයේ බලපෑම ඉවත් කර ගණනය කළ විට, සැබෑ සිල්ලර වෙළෙඳ අලෙවිය වසරකට පෙර පැවති මට්ටමට සාපේක්ෂව යන්තමින් හෝ වර්ධනය වී නැත,” යනුවෙන් ඔහු ලියා තිබේ.
අපේක්ෂාවන්ට වඩා ඉහළ දළ දේශීය නිෂ්පාදිත වර්ධනයක් වාර්තා වීම හේතුවෙන්, වාර්ෂික ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා සිව්වැනි කාර්තුවේදී සැලකිය යුතු ප්‍රතිපත්තිමය වෙනස්කම් සිදු කිරීමට රජය පෙළඹීම අඩු විය හැකි බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
මේ අතර, සැප්තැම්බර් මාසයේදී චීනයේ කාර්මික නිෂ්පාදනය වසරකට පෙර පැවති මට්ටමට සාපේක්ෂව 5.5%කින් වර්ධනය වී තිබේ. එය අගෝස්තු මාසයේ වාර්තා වූ 5.2%ක වර්ධනයට වඩා ඉහළ අගයකි.
කැපිටල් ඉකොනොමික්ස් ආයතනයේ න්ගුයෙන් හොආං නාම් පෙන්වා දුන්නේ ශක්තිමත් විදේශීය ඉල්ලුම මෙම වර්ධනයට දායක වූ බවයි.
ආර්ථික වර්ධන රටාව වෙනස් කිරීමේ අවශ්‍යතාව
කෙසේ වෙතත්, වසරේ මුල් මාස නවය සඳහා සමස්ත ස්ථාවර වත්කම් ආයෝජනය 7.2%කින් පහත වැටී ඇති බව සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙයි.
ලොව විශාලතම බොරතෙල් ආනයනකරු වන චීනය, ඉරාන යුද්ධය හේතුවෙන් ඉහළ ගොස් ඇති බලශක්ති පිරිවැයේ බලපෑමට ද මුහුණ දෙමින් සිටී. තෙල් සම්පතින් පොහොසත් ගල්ෆ් කලාපයේ නාවික ප්‍රවාහනයට එම යුද්ධය බාධා එල්ල කර තිබේ.
ඉහළ බලශක්ති මිල ගණන් සහ “දිග්ගැස්සුණු අවිනිශ්චිතතාව හා ව්‍යුහාත්මක බාධක” හේතුවෙන්, මේ වසරේ චීන ආර්ථිකයේ වාර්ෂික වර්ධනය පිළිබඳ පුරෝකථනය 4.5% දක්වා සුළු වශයෙන් පහත හෙළීමට ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) පසුගිය සතියේ පියවර ගත්තේය.
ආර්ථික විශේෂඥයන් පවසන්නේ ඉදිකිරීම්, දේපළ සංවර්ධනය සහ අපනයන වැනි සාම්ප්‍රදායික වර්ධන මාර්ග මත රඳා සිටීම වෙනුවට දේශීය පාරිභෝගික වියදම් මත වැඩි වශයෙන් පදනම් වූ ආර්ථික ආකෘතියක් වෙත චීනය යොමු විය යුතු බවයි.
චීන ආර්ථිකය තුළ දිගු කලක් තිස්සේ අපේක්ෂා කළ මෙම “වර්ධන රටාවේ සමතුලිත වෙනස” මෙතෙක් යථාර්ථයක් වී නොමැති බව IMF හි ආසියා සහ පැසිෆික් දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ක්‍රිෂ්ණා ශ්‍රීනිවාසන් පසුගිය සතියේ බැංකොක් නුවර පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී පැවසීය.
දශක ගණනාවක් පුරා චීන ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන ශක්තිය වූ අපනයන අංශය තවමත් කැපී පෙනෙන කාර්යසාධනයක් පෙන්නුම් කරයි.
පසුගිය සතියේ නිකුත් කළ සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, විදේශ වෙළෙඳපොළ වෙත සිදු කරන ලද නැව්ගත කිරීම් විශාල ලෙස ඉහළ යාම හේතුවෙන් චීනය තවත් වාර්තාගත වෙළෙඳ අතිරික්තයක් කරා ගමන් කරමින් සිටී. එය පසුගිය වසරේ වාර්තා වූ ඇමෙරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.2ක වෙළෙඳ අතිරික්තය ද ඉක්මවා යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
මෙම අපනයන වර්ධනයට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ පරිගණක, අර්ධ සන්නායක සහ දත්ත මධ්‍යස්ථාන උපකරණ ඇතුළු කෘත්‍රිම බුද්ධියට අදාළ නිෂ්පාදන සඳහා ලොව පුරා පවතින ඉහළ ඉල්ලුමයි.
එහෙත් චීනයේ වෙළෙඳ අතිරික්තය ඉහළ යාම යුරෝපා සංගමය සහ එක්සත් ජනපදය ඇතුළු ප්‍රධාන වෙළෙඳ හවුල්කරුවන් සමඟ පවතින ආතතීන් ද තීව්‍ර කරමින් සිටී.
මෙම මාසයේදී යුරෝපා සංගමයේ වෙළෙඳ ප්‍රධානී මාරෝෂ් ෂෙෆ්චොවිච් සහ චීන පාර්ශ්වයේ වැන්ග් වෙන්ටාඕ අතර පැවති සාකච්ඡා අවසන් වූයේ චීන දෙමුහුන් වාහන යුරෝපයට අපනයනය කිරීම සීමා කිරීමට එකඟතාවක් ඇති කර ගැනීමෙනි.
මෑත වසරවලදී බීජිං පාලනය සිය දේශීය කර්මාන්ත සඳහා විශාල වශයෙන් සහනාධාර ලබා දීම හේතුවෙන් විදේශ වෙළෙඳපොළ තුළ එම කර්මාන්තවලට අසාධාරණ වාසියක් හිමි වී ඇති බවට විවේචකයෝ චෝදනා කරති.
දේශීය ඉල්ලුම දුර්වල වීම ද මෙම ගැටලුව තවදුරටත් උග්‍ර කර තිබේ. ඒ හේතුවෙන් නිෂ්පාදකයන් නව වර්ධන අවස්ථා සොයා වැඩි වශයෙන් විදේශ වෙළෙඳපොළ වෙත යොමු වෙමින් සිටින බව ප්‍රංශ 24 (France 24) වාර්තා කළේය.
