නවී පිල්ලේට නොබෙල් සාම ත්‍යාගය හිමිවූ දිනම ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයට එරෙහිව ට්‍රම්ප්ගෙන් දැඩි සම්බාධක

ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පරිපාලනය ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයට (ICC) එරෙහිව පුළුල් සම්බාධක පනවා තිබේ. මෙම පියවර ගෙන ඇත්තේ එම අධිකරණයේ හිටපු විනිසුරුවරියක වන නවී පිල්ලේට 2026 නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිරිනැමීමෙන් පැය කිහිපයකට පසුව වීම විශේෂත්වයකි.

ඇමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ පසුගිය සිකුරාදා (ඔක්තෝබර් 9) මෙම සම්බාධක ප්‍රකාශයට පත් කළේය. මෙතෙක් තනි විනිසුරුවරුන්ට සහ අභිචෝදකයන්ට එරෙහිව පියවර ගැනීමට සීමා නොවී, සමස්ත අධිකරණයම ඉලක්ක කරගනිමින් මෙම පියවර ගෙන තිබීම වොෂින්ටනය සහ ජාත්‍යන්තර අධිකරණය අතර පවතින ගැටුම තවදුරටත් උග්‍ර කිරීමකි.

මෙම සම්බාධක හේතුවෙන් ඇමෙරිකානු සමාගම් විසින් ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයට සපයන මූල්‍ය ගනුදෙනු සහ සේවා සීමා වීමට ඉඩ ඇති අතර, එමඟින් අධිකරණයේ බැංකුකරණ, රක්ෂණ සහ තාක්ෂණික මෙහෙයුම්වලට බලපෑම් එල්ල විය හැකි බව අපේක්ෂා කෙරේ.

ඇමෙරිකානු පුරවැසියන්ට එරෙහිව නඩු පැවරීමට ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයට ඉඩ නොදෙන බව පැවසූ රූබියෝ, අධිකරණය සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකාවට පවතින ගැටලු පිළිබඳව වොෂින්ටනයේ මිත්‍ර රටවල් ද අවධානය යොමු කළ යුතු බව සඳහන් කළේය.

ට්‍රම්ප් පරිපාලනය මීට පෙර අවස්ථා කිහිපයකදීම ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය ඇමෙරිකානුවන්ට සහ ඊශ්‍රායල ජාතිකයන්ට අසාධාරණ ලෙස ඉලක්ක කරන බවට චෝදනා කර තිබේ. ඇමෙරිකානු හමුදා සාමාජිකයන් සම්බන්ධ විමර්ශන සහ ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු ඇතුළු ඊශ්‍රායල නිලධාරීන්ට එරෙහිව නිකුත් කළ අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තු ඒ අතර ප්‍රධාන වේ.

මෙම සම්බාධක ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය දැඩි ලෙස හෙළා දැක තිබේ. ඒවා ජාත්‍යන්තර නීතියට එල්ල කළ ප්‍රහාරයක් ලෙස හඳුන්වා ඇති අධිකරණය, තම සාමාජික රටවල් 125න් එහි ස්වාධීනත්වය සහ පැවැත්ම ආරක්ෂා කිරීමට පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා ඇත.

අධිකරණයේ නියෝජ්‍ය අභිචෝදක නස්හාත් ෂමීම් ඛාන් ප්‍රකාශ කළේ, මෙම සම්බාධක හේතුවෙන් විමර්ශන සහ නඩු පැවරීමේ කටයුතු අඛණ්ඩව කරගෙන යාමට අධිකරණයට ඇති හැකියාව අඩාල නොවන බවයි.

මෙම නිවේදනය නිකුත් කෙරුණේ දකුණු අප්‍රිකානු නීතිවේදිනියක වන නවනීතම් “නවී” පිල්ලේ මහත්මියට 2026 නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිරිනැමීමෙන් පැය කිහිපයකට පසුවය. ඇය 2003 සිට 2008 දක්වා ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ විනිසුරුවරියක ලෙස කටයුතු කළ අතර, පසුව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහකොමසාරිස්වරිය ලෙස ද සේවය කළාය.

සාමය සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ඇය දැක්වූ දායකත්වය අගය කළ නෝර්වේජියානු නොබෙල් කමිටුව, යුද අපරාධ, මානව වර්ගයාට එරෙහි අපරාධ සහ ජන සංහාර සිදුකරන්නන් නීතිය හමුවට ගෙන ඒමට ඇය දැක්වූ දායකත්වය විශේෂයෙන් අවධාරණය කළේය.

නෙදර්ලන්තයේ හේග් නුවර මූලස්ථානය කරගත් ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය 2002 වසරේදී පිහිටුවන ලදී. ජාතික අධිකරණ පද්ධතිවලට බරපතළ ජාත්‍යන්තර අපරාධ සම්බන්ධයෙන් නඩු පැවරීමට නොහැකි වූ විට හෝ ඒ සඳහා ක්‍රියාත්මක වීමට අකමැති වූ විට, එවැනි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් නඩු පැවරීම මෙම අධිකරණයේ ප්‍රධාන අරමුණයි.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *