හම්බන්තොට ජාත්‍යන්තර වරායේ (HIP) නව ක්වේ දොඹකර ස්ථාපනය කිරීමෙන් පසු සිදුකර ඇති සමුච්චිත බහාලුම් මෙහෙයුම් ප්‍රමාණය TEU මිලියනය ඉක්මවා ඇති බව හම්බන්තොට ජාත්‍යන්තර වරාය සමූහය (HIPG) පවසයි.
(TEU (Twenty-foot Equivalent Unit) යනු ලොව පුරා බහාලුම් ප්‍රවාහනයේ සහ වරාය මෙහෙයුම්වල භාවිත කරන සම්මත මිනුම් ඒකකයකි. එක් TEU එකක් යනු අඩි 20ක සම්මත බහාලුමකට සමාන ධාරිතාවකි. ඒ අනුව අඩි 20ක බහාලුමක් TEU 1ක් ලෙසත්, අඩි 40ක බහාලුමක් TEU 2ක් ලෙසත් ගණනය කෙරේ.)
2025 වසරේදී හම්බන්තොට වරාය TEU 428,036ක් මෙහෙයවා ඇති අතර, 2026 වසරේ මේ දක්වා TEU 574,196ක් මෙහෙයවා තිබේ. ඒ අනුව එම වසර දෙකේදී වරාය හරහා මෙහෙයවා ඇති සමස්ත බහාලුම් ප්‍රමාණය TEU 1,002,232ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
මෙයින් අදහස් වන්නේ වරාය හරහා මෙහෙයවා ඇති බහාලුම් ධාරිතාව අඩි 20ක සම්මත බහාලුම් මිලියනයකට වැඩි ප්‍රමාණයකට සමාන වී ඇති බවයි. මෙය සත්‍ය බහාලුම් සංඛ්‍යාව හරියටම මිලියනයක් බව අදහස් නොකරන අතර, අඩි 20 සහ අඩි 40 වැනි විවිධ ප්‍රමාණයේ බහාලුම් TEU ඒකකවලට පරිවර්තනය කර ගණනය කරනු ලැබේ.
HIPG ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී විල්සන් ක්වූ මහතා පැවසුවේ මෙම සන්ධිස්ථානය වරාය කෙරෙහි පාරිභෝගික විශ්වාසය වර්ධනය වෙමින් පවතින බවත්, කලාපීය හා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් තරගකාරී බහාලුම් කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙස වරාය ඉදිරියට පැමිණෙමින් ඇති බවත් පෙන්වා දෙන බවයි.
නැව් සමාගම් සමඟ සක්‍රීයව කටයුතු කිරීම, ඉහළ මෙහෙයුම් විශ්වසනීයත්වය සහ පාරිභෝගික අවශ්‍යතා වෙනස් වන ආකාරයට අනුවර්තනය වීමට වරායට ඇති හැකියාව මෙම වර්ධනයට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපා ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
HIP හි බහාලුම් මෙහෙයුම් ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රධාන හවුල්කරු වන Mediterranean Shipping Company (MSC) මෙම වර්ධනයට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබාදී තිබේ.
2026 අප්‍රේල් මාසයේදී MSC Marie Leslie නෞකාව එක් වරක් වරායට පැමිණි අවස්ථාවකදී බහාලුම් මෙහෙයුම් 7,968ක් හෙවත් TEU 13,260ක් සිදුකරමින් තනි නෞකාවක් සම්බන්ධයෙන් HIP හි මෙතෙක් වාර්තා වූ ඉහළම මෙහෙයුම් වාර්තාව පිහිටුවීය.
එය මාර්තු මාසයේදී MSC Ilenia සහ MSC Ruby නෞකා විසින් පිහිටුවා තිබූ පෙර වාර්තා අභිබවා යාමකි.
එම වර්ධන වේගය තවදුරටත් පවත්වා ගනිමින් 2026 ජුනි මාසයේදී වරාය සිය ඉතිහාසයේ ඉහළම මාසික බහාලුම් මෙහෙයුම් ප්‍රමාණය වාර්තා කරමින් TEU 80,325ක් මෙහෙයවා තිබේ.
ලොව පුරා වෙළෙඳ මාර්ගවල අඛණ්ඩව පවතින බාධාකාරී තත්ත්වයන් මධ්‍යයේ වුවද මෙම වාර්තාව මගින් HIP හි මෙහෙයුම් හැකියාව සහ නැව් සමාගම් සමඟ පවතින ශක්තිමත් හවුල්කාරීත්වය පෙන්නුම් කරන බව වරාය නිලධාරීහු සඳහන් කළහ.
වාර්ෂිකව TEU මිලියන 2ක ඉලක්කයක් කරා ගමන් කිරීම සඳහා HIP විසින් දැවැන්ත ව්‍යාප්ති ව්‍යාපෘතියක්ද ක්‍රියාත්මක කරමින් සිටී.
ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 108ක ආයෝජනයකින් ක්‍රියාත්මක වන මෙම ව්‍යාපෘතිය යටතේ නව ක්වේ දොඹකර 6ක් සහ රබර් ටයර් සහිත ගැන්ට්‍රි දොඹකර 16ක් ලබාගැනීමට නියමිත අතර, ඒවා 2027 පෙබරවාරි අග වන විට මෙහෙයුම් සඳහා එක් කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ.
මෙම ව්‍යාපෘතිය මගින් නෞකාවෙන් ගොඩබිමට බහාලුම් හැසිරවීමේ සහ බහාලුම් අංගනයේ මෙහෙයුම් ධාරිතාව ඉහළ නැංවීමටත්, නෞකා වරායේ රැඳී සිටින කාලය ප්‍රශස්ත කිරීමටත් හැකි වනු ඇත.
එමෙන්ම අමතර මීටර් 1,300ක නැංගුරම් පහසුකම් මෙහෙයුම් සඳහා එක් කිරීමත් සමඟ HIP හි සමස්ත බහාලුම් නැංගුරම් තීරයේ දිග කිලෝමීටර් 2කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් දක්වා වැඩි කිරීමට නියමිතය.
බහාලුම් අංගනයේ ධාරිතාවද 30%කින් ඉහළ නැංවීමට සැලසුම් කර ඇති අතර, ඒ සමඟ ශීතකරණ පහසුකම් සහිත බහාලුම් සඳහා වන (reefer) පහසුකම්ද වැඩිදියුණු කිරීමට නියමිතය.
HIP ප්‍රධාන මෙහෙයුම් නිලධාරී ටොමී යැං මහතා පැවසුවේ මෙම ආයෝජනය ඉහළ යමින් පවතින ඉල්ලුමට සෘජුවම ගැළපෙන බවයි.
මෙම යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම් හරහා විශාල ප්‍රමාණයේ නෞකා වඩාත් කාර්යක්ෂමව සේවයට ගැනීමටත්, වරායේ මීළඟ වර්ධන අදියර අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමටත් හැකි වනු ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
